محمدحسین مهذب

از اول آبان ماه اكثر بانكها از دریافت قبض های تلفن، آب، برق، گاز و... خودداری كرده و مردم را به استفاده از دستگاههای ATM برای پرداخت قبض ها راهنمایی می كنند. این درحالی است كه به گفته مردم ارایه هرگونه خدمات و تغییر عادت به بسترسازی، توسعه امكانات و آموزش نیاز دارد.
افزایش نرخ كارمزد خدمات بانكی كه اخیراً اعلام شده از دیگر موضوعات مورد بحث دریافت كنندگان انواع خدمات بانكی است.
موضوع دیگری كه مردم درباره آن ابهام دارند و نحوه محاسبه آن از سوی شركت ارتباطات سیار ایران برای مردم روشن نیست، هزینه ارسال پیامك (SMS)، نحوه محاسبه و... است.
در این گزارش سعی بر این است بطور اختصار به هر یك از موضوعات بپردازیم. در واقع انعكاس بخشی از سؤالات و نظرات مردم درباره موضوعاتی كه اشاره شد. مردم در گفت وگو با خبرنگار كیهان از سیستم بانكی در رابطه با شیوه جدید پرداخت قبض های آب، برق، تلفن و... به شدت گله مند هستند. آنان معتقدند باید ابتدا زمانی برای آموزش درنظر گرفته می شد و بعد كم كم با فرهنگ سازی مردم را به استفاده از این روش سوق می دادند.
كمبود دستگاهها و قطع شبكه
كمبود دستگاههای ATM در سطح شهر تهران باعث ایجاد صف های طولانی برای پرداخت قبض های مورد اشاره می شود. بعضاً قطعی شبكه در برخی ساعات روز مشكل دیگری است كه مردم باید تاوان آنرا بدهند و بطور مكرر به یك دستگاه كه مثلاً در محل زندگی شان است سر بزنند و یا به دیگر شعب بانكها مراجعه كنند تا قبض ها را پرداخت كنند. كم سوادی و یا بی سوادی برخی شهروندان نیز حدیث دیگری است كه مردم برای پرداخت قبض ها با آن مواجه هستند. نداشتن كارت عابر بانك نیز از دیگر مشكلات مردم است. مردم می پرسند: آیا مسئولان بانكها فكر می كنند همه مردم كارت عابربانك دارند كه بتوانند قبض ها را پرداخت كنند. آیا فكری درباره افراد پیر و سالخورده شده كه توان ایستادن پشت این دستگاهها را ندارند. شاهد این مدعا گفت وگو با خانمی 85ساله است. خانمی كه خود را وجیهه اردلان معرفی می كند می گوید: من تنها زندگی می كنم، فرزندانم نیز مرا در كارها یاری می كنند ولی آنها خود مشكلاتی دارند كه از آنها انتظار ندارم مرتباً در اختیار من باشند.
ماه گذشته برای دریافت حقوق به بانك مراجعه كردم، طبق عادت همیشگی قبض های برق و تلفن را به بانك می برم تا بهمراه دریافت حقوق آنها را نیز پرداخت كنم. خانم متصدی خدمات بانكی گفت این بار قبض را از شما می گیریم ولی از ماه آینده باید از طریق دستگاههای خودپرداز قبض ها را بپردازید. در جواب گفتم من توان ایستادن ندارم و به صف طولانی مردم كه پشت دستگاه برای نوبت ایستاده بودند اشاره كردم. از طرف دیگر كارت مربوطه را نیز ندارم نمی دانم چه كار باید بكنم. این مشت نمونه ای از خروارها مشكل مردم در دریافت این خدمت جدید سیستم بانكی است. مجتبی امینی مرد سالخورده ای كه برای پرداخت قبوض به بانك مراجعه كرده، در این باره می گوید: متأسفانه بانكها با این روشها مردم را ناراضی می كنند و همه فشار روی مردم است. بهتر نبود این كار ابتدا با آموزش به مردم، فرهنگ سازی و بعد امكانات بیشتر انجام می شد. وی به صف طولانی مردم پشت دستگاههای خودپرداز اشاره كرده می گوید: دو روز است به همراه همسرم برای پرداخت قبض ها مراجعه می كنیم ولی توان ایستادن نداریم. از او می پرسم كارت عابر بانك دارید یا خیر در پاسخ می گوید: حقوق را از طریق این كارتها می گیرم ولی نخستین بار است كه برای پرداخت قبض مراجعه می كنم. دخترم قول داده در این زمینه كمك كند تا یاد بگیرم. به هر ترتیب باید سیستم بانكی برای این مشكل مردم اندیشه كند و پس از رفع تمامی موانع و مشكلات مردم را به استفاده از بانكداری الكترونیك تشویق كند.
افزایش نرخ خدمات
اخیراً بانك مركزی نرخ جدید كارمزد خدمات بانكی را اعلام كرده است. مردم در گفت وگو با كیهان به میزان نرخ های اعلام شده اعتراض دارند. آنها می گویند برای كسانیكه روزانه میلیونها تومان پول را از طریق چك و یا دیگر خدمات بانكی جابجا می كنند شاید این نرخها مهم نباشد ولی برای كسی كه در ماه و یا سال می خواهد یك یا دو چك را نقد كند این میزان كارمزد بسیار بالاست. البته برای برخی از كسبه و كسانیكه روزانه معاملات خود را با چك و دیگر خدمات بانكی انجام می دهند، نرخهای جدید كارمزد بسیار بالاست. این افراد در گفت وگو با خبرنگاركیهان در اعتراض به این نرخها می گویند، اكثر معاملات در بازار با چك است، روزانه میلیونها تومان پول بدینوسیله رد و بدل می شود و یا چك های شهرستانها كه كالا به آنها فروخته شده، نقد می شود و یا به حسابها واریز می شود، اگر قرار باشد برای هر فقره چك 3هزار تومان پرداخت كنیم این ارقام بسیار بالا می رود. مردم درباره نرخهای جدید كارمزد می پرسند، بانكها با دریافت این كارمزد چه خدماتی ارایه می دهند آیا نوع خدمت نیز تغییر می كند و یا در كار مردم تسهیل ایجاد می شود. كسانی كه روزانه با بانك ها بیشترین سروكار را دارند معتقدند دریافت پول برای هر نوع خدمتی باید در راستای رفاه بیشتر مردم انجام شود.
حسین باقری زاده در این زمینه می گوید: دولت به ازای مالیاتی كه از مردم می گیرد آن را در جهت رفاه مردم هزینه می كند، آیا بانك ها نیز با دریافت كارمزدهای جدید، برای خدمت بهتر و آسانتر فكری كرده اند. دریافت 200 تومان كارمزد برای پرداخت قبض تلفن همراه از دیگر موارد مورد اعتراض مردم است. آنها می پرسند محمل قانونی دریافت این پول كجاست؟ آیا قرار است برای پرداخت دیگر قبض ها نیز كارمزد دریافت شود. یك متصدی امور بانكی در این باره می گوید: مردم باید تغییر عادت بدهند و یاد بگیرند قبض های خود را از طریق دستگاه های ATM پرداخت كنند. وی معتقد است شاید دریافت این 200 تومان به خاطر آن است كه مشتركان تلفن همراه از بانكداری الكترونیكی بهره گیرند در غیر این صورت باید هزینه بانك را بپردازند.
600 تومان برای یك قبض
در پی دریافت هزینه پرداخت تلفن همراه توسط بانك ها شركت مخابرات طی اطلاعیه ای اعلام كرد: سیستم بانك علاوه بر دریافت 200 تومان از مردم مبلغ 400 تومان نیز از شركت مخابرات دریافت می كند در این اطلاعیه آمده است: براساس بخشنامه بانك مركزی كه از نیمه دوم مهرماه سال جاری لازم الاجرا گردیده، بانك ها در قبال پذیرش هر نوع قبض تلفن های ثابت و همراه و به طور كلی هر نوع قبض آبونمان مخابراتی؛ مبلغ 600 تومان- 200 تومان از مشتری و 400 تومان از مخابرات- به عنوان كارمزد دریافت می نمایند. اما برخی از مشتركین مخابراتی به اشتباه تصور كرده اند كه مبلغ 200 تومان دریافتی بانك به حساب شركت مخابرات ایران واریز می شود و به همین لحاظ، طی روزهای اخیر از طریق تماس های پی درپی تلفنی با دفتر روابط عمومی و حتی دیگر بخش های شركت مخابرات ایران به این موضوع اعتراض می نمایند.
تعرفه های پیامك
سازمان بازرسی كل كشور سال گذشته به گران بودن قیمت پیامك اعتراض كرد و در این زمینه اعلام كرد: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید قیمت پیامك را از 134 ریال كاهش دهد. پس از كش و قوس های فراوان بین وزارت ارتباطات و سازمان بازرسی كل كشور، دو نرخ برای پیامك فارسی و لاتین اعلام شد.
شركت دولتی ارتباطات سیار ایران بخوانید همراه اول با اعلام ترویج و گسترش زبان فارسی، نرخ پیامك فارسی را برای یك پیامك (70 حرف) 89 ریال و پیامك لاتین را برای 160 حرف 222 ریال اعلام كرد.
در همان زمان برخی رسانه ها با اعلام این نرخ ها و مقایسه هزینه ارسال پیامك فارسی و لاتین نتیجه گرفتند قیمت این دو پیامك تقریبا معادل است، ولی مسئولان وزارت ارتباطات و شركت ارتباطات سیار این مسئله را رد كردند، اما با حل یك معادله ساده می توان به این مطلب صحه گذاشت. بدین ترتیب كه تعداد حرف های قابل ارسال در یك پیامك لاتین 2.28 برابر یك پیامك فارسی است. حال اگر نرخ یك پیامك فارسی (89 ریال) را در عدد 2.28 ضرب كنیم عدد 203 ریال به دست می آید كه تقریبا نزدیك به عدد 222 ریال پیامك لاتین است. در شرایطی كه قبلا هزینه یك پیامك 134 ریال بود و همین پیام را نیز می توانستیم به حروف لاتین ارسال كنیم. بنابر آمار شركت ارتباطات سیار روزبروز میزان استفاده از پیامك فارسی نیز رو به كاهش است. شاهد این مدعا نیز گفت وگوی مدیرعامل شركت ارتباطات سیار است كه اعلام كرد: در نیمه شعبان 80 درصد پیامك ها به زبان فارسی بود ولی از آن به بعد و در عید فطر این میزان به 70 درصد كاهش یافت. برخی مشتركان در این باره معتقدند، استفاده از حروف لاتین به صرفه تر از حروف فارسی است. نكته دیگر اینكه تعدادی از گوشی های وارداتی قابلیت دریافت پیامك فارسی را ندارند و به طور طبیعی ارسال پیامك با این نوع گوشی ها به زبان فارسی نیز میسر نخواهد بود. موضوع دیگری كه مشتركان تلفن همراه باید از آن اطلاع داشته باشند اینكه در 3 حالت پیامك های ارسالی را دریافت نخواهند كرد.
1- اگر تلفن همراه خاموش باشد 2-در نقطه ای باشند كه اپراتور اعلام كند مشترك در دسترس نیست 3-حافظه پیامك (باكس) تلفن پر باشد.
در این 3 حالت شركت ارتباطات سیار باید 24 ساعت پیامك را در سیستم ذخیره كند و به دفعات و فواصل مختلف وضعیت مشترك را برای دریافت پیامك بررسی كرده و اگر مشكل برطرف شده بود یعنی رفع هر یك از 3 حالت فوق الذكر، پیام را ارسال كند. این درحالی است كه شركت ارتباطات سیار در حال حاضر زمان ذخیره پیامك را به 12 ساعت كاهش داده است.
مشكل دیگر اینكه در سیستم شركت ارتباطات سیار و در اكثر مواقع هنگامی كه تلفن همراه مشترك خاموش است، پیام عدم ارسال می فرستد ولی هزینه آن محاسبه می شود. به عبارتی فقط در 2 حالت در دسترس نبودن و یا خالی شدن پاكس دریافت پیام، پیامك ذخیره شده برای مخاطب ارسال می شود. مشتركات تلفن همراه اعتباری نیز بدانند كه هزینه پیامك آنها مانند قدیم دریافت و همان مبلغ 134 ریال برای آنها محاسبه می گردد، زیرا سیستم برای تلفن های همراه اعتباری تاكنون تعریف نشده است. مسئله دیگری كه تاوان آن را باید مشتركان بپردازند آن است كه در زمان مناسبت های ملی و مذهبی شبكه تلفن همراه با شلوغی ترافیك مواجه است. برخی مشتركان بیش از یك یا ده یا 20 پیام ارسال می كنند كه بعد متوجه می شوند برخی پیام ها به مخاطبان نرسیده است. در این حالت شركت ارتباطات سیار (همراه اول) هزینه این پیام را دریافت می كند در حالی كه این خلاف است و مردم نباید بابت پیامكی كه ارسال نشده پولی بپردازند. نكته پایان در این بحث اینكه برخی مواقع دیده شده و یا می شود كه مشترك پیامی را یك بار ارسال كرده ولی همین پیام 2 یا 3 دفعه به مخاطب رسیده در این حالت به گفته كارشناسان، گوشی فرد ارسال كننده پیام ویروس گرفته و باید آن را به تعمیركار متخصص جهت رفع نقص و نصب ویروس كش تحویل دهد.

منبع: کیهان چهارشنبه 15آبان‌ماه1387