معصومه طاهرخانی، علیرضا كدیور:
مدیرعامل بزرگ‌ترین شركت بورس در پاسخ به ابهامات بازار درخصوص سهام شركت: «كسی از ما نپرسید!»
ظاهرا خاص بودن وضعیت مخابرات، منحصر به وضعیت سهام این شركت در بورس تهران نیست، بلكه مدیران این شركت هم می‌خواهند بدانند اشكال كار كجاست؟مخابراتی كه شاخص بورس تهران زیر سایه سنگین یك ریال‌های آن قرار دارد. مصاحبه با مهندس رضا فیضی مدیرعامل این شركت آنجا كلید خورد كه چندی پیش‌تر مصاحبه اختصاصی دكتر رضا حسینی، معاون سازمان بورس و اظهارنظرهایی كه در مورد سهام مخابرات انجام داده بود، چاپ شد. «فیضی» كه تا پیش از مدیرعاملی «اخابر»، مدیرعامل شركت مخابرات آذربایجان شرقی بوده، «مخابراتی»ها را از این جهت كه او را به عنوان مدیرعامل و مسوول خصوصی‌سازی معرفی كرده‌اند، بدشانس می‌داند! او می‌گوید: «من سند دارم كه از سال 60 مخالف اقتصاد دولتی بوده‌ام و شاید از این جهت كه من به عنوان یك مدیر دولتی، موافق اولیه خصوصی‌سازی هستم كمی بدشانس باشند.»فیضی در پاسخ به سوالی درخصوص مبنای ارزشگذاری سهام مخابرات عنوا ن كرد كه P/E مناسب برای مخابرات معادل همین نسبت برای سایر شركت‌های همتراز به‌خصوص ترك‌سل و اتصالات است. این در حالی است كه این نسبت برای ترك‌سل 5/7 و برای اتصالات 10 مرتبه است.همچنین میانگین P/E بورس‌های تركیه و دبی نیز به ترتیب 14 و 17 مرتبه است؛ جایی كه میانگین P/E بورس تهران در حال حاضر كمتر از 5 است.نكته جالب این مصاحبه، كنجكاوی مدیرعامل این شركت است كه می‌خواهد ابهامات سهمش را بشناسد. ادامه این گفت‌وگو را با هم می‌خوانیم.

آقای فیضی، برای شروع به مصاحبه‌ای كه شما روز شنبه هفته جاری با «فارس» داشتید، اشاره می‌كنم. شما در آن مصاحبه گفته‌ بودید كه كشف قیمت 150تومانی مخابرات در حالی صورت گرفت كه در آن زمان (19مرداد ماه87) وضعیت سود، مجمع و اطلاعات تكمیلی و ... مشخص نبود.» حالا وقتی كه خود شما و سایر مدیران مخابرات به ابهامات این شركت اشاره كرده و آن را تایید می‌كنید، پس چرا با این وجود، سهام مخابرات عرضه شد؟
بله. این صحبت درست كه هنگام عرضه، «زمان برگزاری مجمع، درصد تقسیم سود و ...»
معلوم نبود.ولی در مصاحبه‌ای كه روزنامه «دنیای‌اقتصاد» با دكتر حسینی، معاون سازمان بورس انجام داده این نكته آورده شده كه ما EPS حسابرسی شده 86 را به بورس ارائه نكرده‌ایم، در حالی كه ما این كار را كرده‌ایم.
ولی شما فقط پیش‌بینی EPS سال 87 را به بورس داده‌اید و خبری از EPS حسابرسی شده سال 86 نیست و بازار هنوز در انتظار اطلاعات شفاف این شركت است.
اجازه بدهید بحث را این‌طور باز كنم، وقتی كه قرار شد سهام مخابرات عرضه شود، ما دو جلسه یكی معارفه و دیگری جلسه با كارگزاران را برگزار كردیم. در جلسه با كارگزاران زمانی كه تمام ابهامات در مورد سهم رفع شد، تصمیم گرفتیم كه بحث عرضه را مطرح كنیم.اما روز عرضه هم بازار و هم مردم از ما پیش‌بینی EPS سال 87 را می‌خواستند كه مطابق اعلامی هم كه قبلا داشتیم، رقم 175ریال را به بازار اعلام كردیم. در مورد اطلاعات سال مالی 86هم تمام اطلاعات حسابرسی نشده مورد نیاز را اعم از صورت‌های مالی مخابرات‌های استانی و هم مخابرات ایران به بورس ارائه كردیم. در ادامه پیشنهاد تقسیم سود به مجمع هم از شركت خواسته شد كه با استناد به مصوبه هیات‌مدیره تقسیم 40درصد سود در مجمع را به بورس اعلام كردیم.حال با این اوصاف، من به عنوان مدیرعامل شركت مخابرات ایران می‌خواهم بدانم موارد ابهام بازار در مورد این سهم چیست؟
ببینید طبق ماده 45 قانون بازار، باید زمانی كه عرضه اولیه سهمی انجام می‌شود اطلاعات‌سازی به بازار داده شود. وقتی كه مخابرات عرضه شد چهار ماه از سال مالی 86 شركت گذشته بود، بنابراین باید صورت‌های مالی حسابرسی شده 86 به بورس ارائه می‌شد.
ما اطلاعات حسابرسی شده 6ماه اول 86 را به بورس ارائه كرده‌ایم و صورت‌های مالی 12ماهه را هم به صورت حسابرسی نشده به بورس داده‌ایم.
پس در مجموع اطلاع‌رسانی مخابرات به صورت كامل انجام نشده؟
ببینید، مخابرات برای سال مالی87 هیچ مشكلی برای اطلاع‌رسانی و برگزاری مجمع در زمان مقرر ندارد، ولی برای سال86 به دلیل اینكه ما از سیستم دولتی به سیستم غیردولتی حركت كردیم و از شمول برخی از قوانین دولتی خارج شدیم، با مشكلاتی هم مواجه شدیم.
صورت‌های حسابرسی شده مخابرات‌های استانی دریافت شده و طی چند روز اخیر صورت‌های «خراسان شمالی» را هم دریافت كردیم و برای تهیه صورت‌های تلفیقی به سازمان حسابرسی ارائه كردیم.
آیا دیر ارائه شدن صورت‌های حسابرسی شده 86 مخابرات ایران به دلیل داشتن 33شركت تابعه است یا چیز دیگر؟
واقعیت این است كه قوانین دولتی اجازه حركت در بسیاری جهات از ما گرفته است.
به طور مثال قراردادی كه ما با سازمان حسابرسی داریم سقف و رقم معین دارد و ما نمی‌توانیم بیشتر از آن را پرداخت كنیم. نتیجه هم این می‌شود كه سازمان حسابرسی هم، برای حسابرسی از نیروهای رسمی خود استفاده می‌كند و نمی‌تواند با كنسرسیومی از موسسات حسابرسی همكاری كند. همه این عوامل كه كنار هم قرار می‌گیرند، باعث می‌شوند كه با وجود گذشت نیمی از سال 87، نتوانیم صورت‌های حسابرسی 86 را به بازار ارائه كنیم كه البته این امر طبق روال سال‌های قبل است.
حال با این اوصاف فكر می‌كنید كی قرار است مجمع برگزار شود؟
ان‌شاءا... سعی داریم قبل از 15آبان‌ماه، مجمع سال 86 را برگزار كنیم.
به نظر شما آیا بهتر نبود عرضه مخابرات به بعد از برگزاری مجمع موكول می‌شد؟
تا وقتی كه عرضه سهم ما انجام نمی‌شد، ما مشكلات تاخیر را داشتیم. چرا كه حسابرسی صورت‌های مالی ما، بیش از 6ماه طول می‌كشد. بنابراین اگر قرار بود عرضه را آبان ماه انجام دهیم مطابق قوانین باید صورت‌های مالی حسابرسی شده 6ماه اول را هم می‌دادیم، در حالی كه این صورت‌ها عملا سال بعد آماده می‌شود. بنابر این «دور و تسلسل» در شركت‌های صدر اصل44 كه اتفاقاً شركت‌های زیرمجموعه‌های زیادی دارند، وجود دارد.
ولی تنها مخابرات چنین مشكلی داشت. سایر اصل چهل‌ و چهاری‌‌های بازار نظیر «فولاد» و «مس» قبل از پایان تیر ماه مجامع خود را برگزار كردند.
شرایطی كه مخابرات دارد، هیچ كدام از شركت‌های اصل 44 كه وارد بورس شده‌اند، ندارند. آقایان تصور ‌می‌كنند كه EPS ما براساس شركت‌های تولیدی است در حالی كه ماهیت فعالیت مخابرات به صورت خدمات است. در EPS ما نكات ظریفی وجود دارد كه با بحث‌های فراوان با سازمان حسابرسی تهیه شده است.تنها ایرادی كه به صورت‌های مالی ما گرفته شده به افزایش تعداد مشتركان مربوط بود كه مبنای آن را سوال كرده بودند كه ما هم در جواب بحث‌های توسعه‌ای را كه شركت دنبال می‌كند و به دنبال آن می‌توانیم مشتركان خود را افزایش دهیم، مطرح كردیم. در مجموع معتقدم كه هیچ ابهامی در مورد مخابرات وجود ندارد و ما تمام موارد را به بازار اعلام كرده‌ایم. اگر ابهامی بود باید آن زمان سوال می‌شد و اگر نشده، پس مشخص است كه ابهامی هم وجود نداشته است.
آقای مهندس! بازار هنوز درباره سود تلفیقی سال86 شركت اصلی كه مبلغ 213میلیارد تومان اعلام شده، ابهام دارد كه آیا قرار است این سود همانند سال‌های گذشته با یك تاخیر یك‌ساله از شركت‌های زیرمجموعه دریافت شود یا نه؟
نه، این‌طور نیست. تاخیر مربوط به زمانی است كه شركت مشمول قوانین دولتی بود، ولی حالا شرایط فرق می‌كند. در آن زمان مطابق قانون ما اجازه باز كردن دفاتر را نداشتیم، در نتیجه سود با تاخیر شناسایی می‌شد، ولی حالا كه از شمول قوانین دولتی خارج شده‌ایم، شرایط تفاوت می‌كند و این اجازه را داریم كه همانند شركت‌های هلدینگ سود شركت‌های زیرمجموعه را منتقل كنیم. در مجموع سعی ما بر این است كه با اتخاذ تدابیری این مساله را حل كنیم.
مثلا قصد دارید سال مالی شركت‌های تابعه را 30/10 تعریف كنید؟
هنوز قطعی نشده، ولی این پیشنهاد هم می‌تواند به عنوان یكی از راه‌های احتمالی انتخاب شود.
شما به آماده شدن صورت‌های مالی تلفیقی اشاره كردید. سود تلفیقی شما چه‌قدر است؟
اجازه بدهید حسابرس بررسی‌های خود را انجام دهد. ولی ما توانستیم مبلغ بیشتر از پیش‌بینی خود را محقق كنیم.دلیل این افزایش هم این است كه سود 235 میلیارد تومانی شركت‌های زیرمجموعه در سال 85 به سودسال 1175 میلیارد تومانی اضافه شده است. البته سود سال آینده به دلیل تغییر رویه شناسایی سود و احتساب برخی هزینه‌ها به سبب تغییر ماهیت شركت از دولتی به خصوصی احتمال كاهش دارد.
آقای فیضی، شما در همان مصاحبه‌ای كه با فارس داشته‌اید، قیمت كمتر از 250تومان برای مخابرات را نامعقول دانسته‌اید. درست است؟
بله، این حرف در شرایط فعلی درست است.
خب، مبنای شما برای رسیدن به این عدد چیست؟ می‌توانید مبنای قیمت‌گذاری خود را بگویید؟
البته. ببینید مخابرات تا به حال سود خود را تنها برمبنای مكالمه حساب می‌‌كرد. تصور هم این بود كه تعداد مشتركان در آینده افزایش خواهد یافت كه البته افزایش تعداد مشتركان نیازمند افزایش سرمایه‌گذاری است كه افزایش سرمایه‌گذاری هم هزینه‌های استهلاك سرمایه‌گذاری را همزمان زیاد می‌كند و این مساله باعث كاهش سود در سال‌های بعد می‌شود. در حالی كه ما الان به جایی رسیده‌ایم كه می‌توانیم فرصت آن را داریم كه روی سرویس‌های ارزش افزوده و بهبود شبكه كار كنیم. ما شبكه كابل نوری را داریم، از طرفی هزینه‌های اولیه و استهلاك و نگهداری را هم قبلا انجام داده‌ایم، بنابر این هر خدمات جدید كه وارد شود تنها در درآمد شناسایی می‌شود. نتیجه صحبت‌های من هم تنها این جمله است كه سود مخابرات ایران با یك شیب مثبت و نه بهمنی، طی سال‌های آینده حركت می‌كند.
شما معتقدید كه مخابرات ارزان فروش رفته؟
قیمت در آن مقطع با توجه به اینكه ما هنوز دولتی بودیم، معقول بود ولی حالا كه پتانسیل‌های رشد را داریم، شرایط فرق می‌كند.
شما وضعیت فعلی سهم را چه طور می‌بینید؟ ریشه صف‌های چند صد میلیونی خرید و فروش به نظر شما كجا است. با توجه به اینكه هیچ اتفاق و خبر خاصی از زمان عرضه تاكنون در مورد این شركت اعلام نشده است؟
شما باید بررسی كنید كه چه كسانی سهام را فروخته‌اند. طبق اطلاعاتی كه ما داریم سه گروه از خریداران كه 120میلیون سهم مخابرات را داشتند، اقدام به فروش كردند.
به هر حال از آن طرف كسانی هم خریدند.
به نظر من آنهایی كه خریدند كسانی هستند كه به دنبال خرید بلوك مخابراتی هستند.
آقا واقعا بلوكی هم در كار هست؟
اگر نباشد، پس باید بگوییم دولت دنبال ارزان‌فروشی است.
بحث ممانعت شورای عالی امنیت ملی چه طور؟ آنها نمی‌خواهند جلوی عرضه را بگیرند؟
اصلا چنین بحثی نبوده، ما مسائل امنیتی را سال 86 تمام كردیم و به نتیجه رسیدیم. از دیدگاه من این بحث‌ها را فقط كسانی مطرح می‌كنند كه با خصوصی شدن مخابرات منافع خود را در خطر می‌بینند.
چرا در شرایطی كه هنوز خبری از عرضه‌های بعدی مخابرات نیست؛ «ساتا»، «شستا» و سایرین مدعی‌اند كه 20درصد سهام مخابرات به آن‌ها داده شده است؟
حالا یك حرفی زده شده كه البته خیلی هم كهنه است.
ولی مدیرعامل «ساتا» در مصاحبه‌ای گفته كه 20درصد سهام مخابرات به آنها واگذار شده است؟
همان طور كه گفتم این حرف‌ها خیلی كهنه است. هنوز هیچ چیزی مشخص نشده است. شاید هزاران نفر دیگر هم مدعی سهامداری شوند، ما كه نمی‌توانیم روی این حرف‌ها حسابی باز كنیم. اگر دولت دنبال تحقق اهداف خصوصی‌سازی است باید بلوك‌های مخابرات را به صورت یكپارچه عرضه نكند و لاغیر.
یعنی 51 درصد؟
بله، واگذاری بلوك مدیریتی هم ارزشمند است هم به خصوصی‌سازی كمك می‌كند.
چیزی كه شما بحث می‌كنید از اول داستان خصوصی‌سازی تا به حال سابقه نداشته و چنین اتفاقی نیفتاده است. حالا نظر شما چیست؟
ولی حتی اگر بلوك‌های خرد هم عرضه شود به تدریج این بلوك‌ها یكپارچه می‌شوند.
ولی مطمئن باشید دیگر در بورس عرضه نخواهند شد و رد دیون جای عرضه در بورس را خواهد گرفت.
به هر حال این هم نوعی روش واگذاری است.
یعنی با این اوصاف قرار است درصد سهام شناور آزاد مخابرات همان 5درصد بماند؟
با 5درصد سهام ترجیحی كاركنان 10درصد می‌شود.
البته به شرط تسویه كامل اقساط، پس فعلا شناور آزاد نمی‌تواند محاسبه شود.
چرا الزام حداقل سهام شناور 20درصدی را كه خاص شركت‌های حاضر در تابلوی اصلی بازار اول است را رعایت نكردید؟من اطلاع ندارم. مطابق سند مكتوبی كه سازمان به ما داده، حداقل سهام شناور 5درصد و حداكثر 16درصد قید شده و من اطلاعی از بقیه داستان ندارم. البته حتما این مساله را مورد بررسی قرار خواهم داد. ما بررسی‌های زیادی را برای شفافیت مخابرات قبل از ورود به بورس انجام دادیم. حال اگر كسانی می‌گویند كه مخابرات می‌توانست شفاف‌تر عرضه شود، این مساله اشكال كار آنها است.
شاید به دلیل تاثیر زیاد مخابرات روی شاخص است، چون هر یك ریال نوسان مخابرات یك واحد شاخص را تغییر می‌دهد.
«بورسی‌»ها حق دارند از ورود مخابرات به بورس ناراحت باشند. آقایان ریسك كردند كه مخابرات را وارد بازار كردند،‌ چراكه دغدغه شاخص دارند. در كل اگر كسانی احساس می‌كنند اطلاعاتی ناقص است و لازم است شفاف شود و سوالات خود را برای ما ارسال كنند، علاقه‌مند به شفاف‌سازی هستیم.

منبع: روزنامه دنیای‌اقتصاد چهارشنبه 24مهرماه87