http://www.ecell.ir/article/ en Copyright 2009 Mon, 23 Feb 2009 11:28:25 +0330 http://www.sixapart.com/movabletype/ http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss كاهش مهارت‌های ارتباطی فروكش كردن تب تلفن همراه در جامعه ما به معنای كاهش استفاده ازآن نیست، بلكه ریشه چنین تصوری را باید در عادت كردن‌ها و عادی شدن‌ها جستجو كرد. استفاده ازتلفن در مقطعی از زمان شیوه‌ای برای پز دادن و نوعی مد محسوب می شد و بالطبع رفتاری برجسته و به‌قول معروف توی چشم بود؛ اما كاربرد عمومی آن میان اقشار مختلف تلفن همراه را از یك وسیله تجملی و شاخص به ابزاری كارآمد و ضروری برای امور روزمره تبدیل كرد. جنبه‌های مدگونه و نوآورانه آن را هم باید صرفا در مدل‌های جدید گوشی‌های تلفن همراه و برخی كاربردهای پیشرفته آن جستجو كرد كه بتدریج در اختیار كاربران قرار می‌گیرد؛ اما قضیه به همین جا ختم نمی‌شود. تلفن همراه امروزه به بخشی از هویت افراد تبدیل شده است، بویژه نوجوانان و جوان‌ترها كه شخصی و خصوصی بودن خط تماس و محتویات حافظه گوشی را نمادی از استقلال تلقی می‌كنند و مایه به رخ كشیدن اطلاعات متنوع متنی، تصویری، صوتی و ... به دیگران می‌پندارند. در حقیقت گوشی تلفن همراه آرشیوی قوی و منحصر به فرد است كه دانسته‌ها، توانایی‌ ارتباطی و دسترسی فرد را به اطلاعات به روز آشكار می‌كند و در هر جمع و محفلی فرصت مناسب برای ابراز وجود و خودنمایی در اختیار صاحبش قرار می‌دهد. در حالی كه این هویت كاذب معمولا به شخصیت فرد بستگی ندارد و نتیجه قرار گرفتن وی در معرض امواج مهارگسیخته انتقال اطلاعات دیجیتالی و موبایلی محسوب می‌شود كه محتویات آنها اغلب با عرف و اخلاق جامعه هم ناسازگاری دارد. هویت كاذبی كه از تلفن همراه ناشی می‌شود، حتی به شماره خط‌ها نیز كشیده شده و سال‌هاست كه در جامعه ما فلان پیش‌شماره به فلان قشر اختصاص دارد و مفاهیمی را القاء می‌كند كه مطلوبیت یا عدم مطلوبیت آن بر قیمت خطوط تماس نیز تاثیری چشمگیر و پذیرفته شده دارد. در این حوزه، برخی مزایای استفاده از تلفن همراه و دلایل شیوع آن نیز قابل تامل است. دسترسی سریع به دوستان آشكار و پنهان، قابلیت مخفی نگهداشتن اطلاعات، بهره‌مندی از سرویس پیام كوتاه برای مخفیكاری بیشتر و دسترسی آسان به انواع بازی‌ها و شیوه‌های انتقال فایل‌های صوتی و تصویری مزایایی هستند كه برای هر كاربری فریبنده و مطلوب به نظر می‌رسد؛ اما با كمی دقت می‌توان دریافت این ویژگی‌ها شرایط بهتری برای سوءاستفاده و ایجاد و اشاعه ناهنجاری‌های رفتاری و شخصیتی پدید می‌آورد. در این ویژگی‌ها زندگی دوگانه‌ای را برای كاربر رقم می‌زند و در صورتی كه نوجوان یا جوان باشد، تاثیر‌پذیر هویتی پر از تعلیق برایش پدید می‌آورد. اگر چه انتقال اطلاعات امری مطلوب محسوب می‌شود، اما نمی‌توان نقش محدودیت‌های منطقی برای كودكان و نوجوانان را نادیده گرفت؛ در حالی كه انتقال اطلاعات از طریق تلفن همراه تقریبا هیچ محدودیتی نمی‌شناسد و قابلیت‌های فنی دیگری نظیر درگاه مادون قرمز، بلوتوث، پیام تصویری و ... كه در گوشی‌ها تعبیه شده‌اند، اندیشه ایجاد با اعمال هر محدودیتی را عقیم می‌سازد. در چنین شرایطی افراد در معرض اطلاعاتی قرار می‌گیرند كه قدرت تشخیص خوب و بد آن را ندارند یا در حالتی عمومی‌تر حداقل با اخلاق فردی و اجتماعی ناسازگار است. در جریان این تبادل اطلاعات فراگیر كه مانند موجی جامعه را درگیر میكند كودكان و نوجوانان بیش از دیگران در معرض آسیب قرار دارند و بالطبع اطلاعات نامناسبی دریافت می‌كنند كه نظام ارزشی رو به شكل گیری آنان را مخدوش می‌كند. به همین دلیل است كه بزرگسالان و سالمندان تنها به جنبه ارتباطی گوشی‌های تلفن همراه توجه دارند و انواع ساده و قدیمی آن را تهیه می‌كنند و در مقابل، جوان‌ترها و نوجوانان به انواع جدیدی توجه دارند كه قابلیت‌های ارتباطی و اطلاعاتی ویژه‌ای در اختیارشان می‌گذارند و البته گذاشتن قفل و رمز ورود هر گوشی تلفن همراه در میان كاربران كم‌سن و سال رایج‌تر است. شیوه ارتباطات با تلفن همراه موضوع دیگری است كه دكتر هادی فراهانی، جامعه‌شناس و كارشناس علوم ارتباطات درباره آن توضیح می‌دهد: برقراری ارتباطات پنهانی و غیرمستقیم از اعتماد به نفس افراد می‌كاهد و مهارت‌های ارتباطی آنان را برای زندگی و حضور در محیط‌های جمعی ضعیف می‌كند. در فرهنگ ما مرسوم است هر حرفی را كه نمی‌توان رودررو و به صورت حضوری به دیگری گفت از طریق تماس تلفنی بیان می‌شود. این یك ضعف فرهنگی است كه سهولت و فراگیری استفاده از تلفن همراه بر شدت آن می‌افزاید. صحبت با تلفن همراه در مكان‌های عمومی آسیب دیگری است كه طبق آخرین پژوهش‌ها بیش از 90 درصد افراد از آزارهای آن اظهار نارضایتی كرده‌اند. صدای زنگ نامناسب، جواب ندادن به تماس‌ها، صحبت یكباره و با صدای بلند و ... اغلب رنجش دیگران را موجب می‌شود و در قالب یك ناهنجاری رفتاری قابل بحث و بررسی است. استفاده بیش از اندازه و غیرضروری از تلفن همراه برای كاربر استرس و پریشانی ذهنی پدید می‌آورد. این اختلالات به حدی است كه نوعی بیماری روانی و عصبی براساس آن تعریف شده است و فرد مبتلا در طول روز چندین بار احساس می‌كند گوشی تلفن همراهش زنگ می‌خورد. پژوهش ها نشان می‌دهد حداقل دوسوم كاربران به این نوع تیك عصبی دچارند و بیش از 70 درصد كاربران مبتلا آن را تجربه‌ای تلخ و حالتی ناخوشایند توصیف می‌كنند. ارسال بیش از اندازه پیام كوتاه نیز نوعی وسواس و اختلال ذهنی به دنبال دارد كه متاسفانه نزد كاربران نوجوان ایرانی بسیار رایج است. معتاد نشوید بسیاری از محققان معتقدند استفاده بیش از اندازه از تلفن همراه در ذهن و اعصاب كاربران نوعی اعتیاد پدید می‌آورد كه درست مانند اعتیاد به مواد مخدر، الكل، پرخوری، رابطه غیراخلاقی، بازی‌های‌ رایانه‌ای، اینترنت و ... مخرب است. اعتیاد به استفاده از تلفن همراه در حقیقت تمایل شدید به رفتاری است كه انجام می‌گیرد و احساسی كه پس و پیش از آن به فرد دست می‌دهد. معتادان به استفاده از تلفن همراه از دوستان و خانواده فاصله می‌گیرند، انزواطلب می‌شوند، اولویت‌های سنی و اجتماعی نظیر تحصیل و اشتغال را پس می‌زنند، هنگامی كه تلفن همراه در دسترس‌شان نیست به آن فكر می‌كنند و از دوری‌اش رنج می‌برند. خاموش بودن تلفن همراه در افراد معتاد تحمل‌ناپذیر است و موجب می‌شود حتی هنگام خواب یا در مواقع خاصی كه گوشی تلفن همراه را خاموش می‌كنند یا در حالت سكوت قرار می‌دهند به استرس و دلشوره دچار شوند. فرد معتاد نمی‌تواند ازگوشی تلفن همراه خود دور بماند و از هر ترفندی برای استفاده دائمی از آن بهره می‌جوید. این نوع اعتیاد از علاقه و وابستگی فراتر می‌رود و به نوعی جنون در دسترس بودن تبدیل می‌شود. امروزه وضعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس جامعه، از وجود چنین اعتیادی در میان قشر نوجوان و محصل حكایت می‌كند. ورود گوشی به مدارس ممنوع است، اما بسیاری از دانش‌آموزان سر كلاس درس گوشی خود را همراه دارند و حتی برای یكدیگر یا دوستان و آشنایان پیامك می‌فرستند. در حقیقت بعید است كسی با تلفن همراه دوست یا آشنای محصلش تماس بگیرد و متوجه شود، گوشی‌اش را در خانه گذاشته و به مدرسه رفته است! پریشانی ذهنی ناشی از اعتیاد به تلفن همراه به گونه‌ای است كه برای فرد استرس دائمی به ارمغان می‌آورد و چنان كه می‌دانیم، استرس ما در دردها و بیماری‌هاست. علاوه بر آن فرد معتاد از اعتیاد نامعقولش آگاهی می‌یابد و در مقابل اتهام اعتیاد و وابستگی شدید رفتاری به احساس شرم و تنزل شخصیتی دست می‌یابد. به طور كلی می‌توان ادعا كرد استفاده از تلفن همراه نوعی هیجان منفی و ویرانگر در پی دارد كه با شدت و ضعف متفاوت روحیه، اعصاب و هویت رفتاری و اجتماعی كاربر را تخریب می‌كند. دكتر فراهانی در این‌باره به تغییر الگوهای رفتاری اشاره می‌كند و می‌افزاید: استفاده دائمی از تلفن همراه و تبدیل این وسیله به ابزاری برای امور روزمره، الگوهای جدیدی در رفتارهای اجتماعی پدید می‌آورد كه بخشی از آنها بسیار نامطلوب است و در بلندمدت به آسیب‌های آشكار رفتاری منجر می‌شود. وابستگی برخی افرادبویژه جوان‌ترها به تلفن همراه و هویت كاذب آن شرایطی راپدید می‌آورد كه برای مثال در یك مهمانی خانوادگی یا فامیلی مشاهده می‌كنیم، عده‌ای به جای ارتباط كلامی از طریق بلوتوث یا پیامك به صحبت با یكدیگر می‌پردازند. یكی برای دیگری تصویر یا متنی را ارسال می‌كند و بلافاصله جواب می‌گیرد، گاهی تمام وقت مهمانی و با هم بودن به بررسی محتویات گوشی‌ها سپری می‌شود و انگار هیچ‌كس قصد ندارد از پشت هویت مجازی تلفن همراهش بیرون بیاید و درباره مسائل واقعی و ملموس كار، زندگی و روابط فامیلی و اجتماعی سخن بگوید، با ادامه این روند كه حتی دوستی‌ها، احوالپرسی‌های میان آشنایان، ابراز محبت‌ها، خواستگاری‌ها و... با تلفن همراه یا پیامك انجام می‌شود می‌توان انتظار داشت نسل‌هایی مجازی پرورش یابند كه حتی از ساده‌ترین مهارت‌های كلامی و رابطه‌ای بی‌بهره‌اند. انتقال اطلاعات و روابط مجازی در نگاه اول بسیار مطلوب است، اما تبدیل شدن شئون آن به بازیچه و وسیله سرگرمی و وقتگذرانی آسیبی است كه از ضعف‌های فرهنگسازی در این حوزه حكایت می‌كند. نظیر چنین فاجعه‌ای برای استفاده از اینترنت نیز رخ داده است و ضرورت فرهنگسازی و اطلاع‌رسانی در حوزه وسایل و امكانات مجازی زندگی را پررنگ‌تر می‌سازد. مراقب باشید تلفن همراه مانند هر وسیله الكترونیكی دیگری كه امكانات مجازی در اختیار كاربران قرار می‌دهند، به ابزاری برای سوءاستفاده تبدیل می‌شود و این كاربردهای نادرست در حوزه‌های متنوعی رخ می‌دهد و تلاش برای ایجاد ممانعت‌های قانونی، قضایی، اخلاقی یا اجتماعی در برابر آنها راه به جایی نمی‌برد. گویا فناوری و فرصت‌هایی كه برای سوءاستفاده پیش‌روی متخلفان قرار می‌دهد همواره یك گام از قوانین بازدارنده جلوتر است و مهم‌ترین تجربه جامعه ما در این حوزه به سوءاستفاده از گوشی‌های تلفن همراه دوربین‌دار برای فاش كردن و اشاعه مسائلی مربوط می‌شود كه در عرف و اخلاق جمعی جزو حریم خصوصی است. دوربین كوچك تلفن‌های همراه هنگامی كه با بی‌دقتی، شیطنت، خصومت یا تمایل به انجام تجربه‌ای تازه به كار گرفته می‌شود، به نشر مسائلی در محیط جامعه می‌انجامد كه با خدشه‌دار كردن روحیه و اخلاق عمومی به بحرانی دامنه‌دار و برانگیختن هیجان یا همدردی آحاد افراد خاتمه می‌یابد. تجربه‌های تلخی از این نوع در حافظه جمعی ایرانیان بسیار است و هنوز هم می‌توان در صفحه حوادث روزنامه‌ها از آنها سراغ گرفت. مهمانی‌ها، جشن‌های عروسی، اماكن خصوصی و حریم شخصی افراد از خطر این دوربین‌های كوچك و ساده در امان نیستند و كار به جایی رسیده است كه در برخی محافل پیش از انجام هر كاری به صورت محترمانه یا با لحنی قاطع حاضران را از فیلمبرداری یا گرفتن عكس با گوشی‌های تلفن همراه برحذر می‌دارند. آسیب دیگر این كه بسیاری از افراد نمی‌دانند حافظه وسایل الكترونیكی از رایانه گرفته تا دوربین عكاسی، 4 MP، گوشی تلفن همراه و... حتی پس از شكسته و تخریب شدن قابل بازیابی است و این حافظه‌های كوچك و پرمحتوا پس از مصرف و به پایان رسیدن عمرشان در هر شرایطی جزو وسایل خصوصی محسوب می‌شوند و به همین سبب راه برای سوءاستفاده متخلفان و افراد كنجكاو باز می‌ماند. هك تلفن همراه شیوه دیگری از سوءاستفاده است كه در چند سال اخیر در جامعه ما رواج یافته. متاسفانه به سبب وجود برخی نابسامانی‌های قانونی در حوزه الكترونیك و ارتباطات مجازی نرم‌افزارهای هك نیز به فراوانی در بازار و سایت‌های اینترنتی یافت می‌شود و چنین وضعیتی هر كاربری را برای استفاده از آنها با هر قصد و انگیزه‌ای وسوسه می‌كند. هك تلفن همراه به شیوه‌های مختلفی صورت می‌گیرد. سوزاندن سیمكارت، تخریب گوشی، دسترسی به اطلاعات حافظه تلفن همراه، نشر ویروس‌های مجازی و... بخشی از آنها هستند كه از طریق خطوط تماس، امكانات نوین مخابراتی یا بلوتوث انجام می‌شود. دزدیدن اعتبار ریالی از سیمكارت‌های اعتباری نیز روش جدیدی است كه بسادگی صورت می‌گیرد: دریافت یك پیامك ناشناس حاوی متن، وسوسه برای ارسال همان پیامك به شماره‌ای خاص برای افزایش اعتبار به صورت رایگان و آخر سر انتقال بخشی از اعتبار فرد گیرنده به فرستنده. روش‌های دیگری هم برای سوءاستفاده مالی از گوشی‌های تلفن همراه وجود دارد و برخی هكرها با استفاده از نرم‌افزارهای خاص هزینه ارسال پیامك یا برقراری تماس خود را به عهده كاربران دیگر می‌گذارند و از این طریق به نوعی كلاهبرداری می‌پردازند كه به سبب پایین بودن مبلغ زیان برای خسارت‌دیده ارزش پیگیری در محاكم قضایی را ندارد. انتشار برخی آمارها درباره استفاده از تلفن همراه كه ویژه كاربران ایرانی است، نارسایی‌های دیگری را در این حوزه آشكار می‌كند و دكتر فراهانی درباره آنها توضیح می‌دهد: آمارهای تایید نشده از اختصاص حدود 70‌درصد محتوای گوشی‌ها و فایل‌های انتقالی به هجویات، طنزهای عامیانه و متون و تصاویر غیراخلاقی حكایت می‌كند كه تحقیقات میدانی نیز چنین رقمی را نشان می‌دهد و ثابت می‌كند. ارسال و دریافت پیامك‌های اشتباهی نیز دردسرساز است و اغلب از استفاده بی‌رویه از سرویس پیام كوتاه ناشی می‌شود. این سرویس ارتباطی در اصل بر ارسال و دریافت متون درباره مسائل ضروری اختصاص دارد، ولی در كشور ما بیشتر برای سرگرمی و تفریح به كار می‌رود. دیگر این كه طبق آمار رسمی 80 درصد كاربران ایرانی از قابلیت‌های پیشرفته تلفن همراهشان آگاهی ندارند و اغلب كاربران تنها از 10 درصد قابلیت‌های گوشی‌هایشان استفاده می‌كنند. در جامعه ما دوربین، حافظه، بلوتوث و نرم‌افزارهای پخش فایل صوتی و تصویری پركاربردترین امكانات گوشی‌ها محسوب می‌شوند و ناگفته پیداست قابلیت‌های پیشرفته ارتباطی در گوشی‌ها یا پشتیبانی فنی نمی‌شوند یا اصلا طرفدار ندارند و به كار نمی‌آیند. در این حوزه اطلاع‌رسانی شركت‌‌های واردكننده و نهادهای مسوول در حوزه فناوری ارتباطات ضرورتی است كه با توجه به برنامه‌های توسعه كشور و اهدافی نظیر تحقق دولت و شهروند الكترونیكی پررنگ‌تر می‌شود. در كنار همه این نارسایی‌ها استفاده از تلفن همراه با معضل دیگری پیوند می‌خورد كه اگر ویژه جامعه كاربران ایرانی نباشد، حداقل از ضعف‌های قانونی و فرهنگی در این حوزه حكایت می‌كند: استفاده از تلفن همراه حین رانندگی كه یكی از دلایل پرشمار تصادفات و ایجاد گره‌های ترافیكی در معابر شهری محسوب می‌شود. تحقیقات پزشكی چه می‌گویند؟ مضرات پزشكی استفاده از تلفن همراه موضوعی است كه نه ثابت شده و نه رد می‌شود. با این حال نتایج تحقیقاتی كه به تناوب در این باره صورت می‌گیرد اصلا به نفع این وسیله ارتباطی نیست. به طوری كه نگرانی‌های ناشی از اعلام نتایج تحقیقات كه چون موجی اخبار و رسانه‌ها را در بر می‌گیرد در برخی كشورها نهضت‌هایی برای اعمال محدودیت استفاده از تلفن همراه برانگیخته است. برخی دولت‌ها با اعطای بودجه‌های كلان پژوهشی به موسسات و مراكز تحقیقاتی و دانشگاهی موافقت كرده‌اند و هدف بررسی آثار كوتاه و بلندمدت استفاده از تلفن همراه و تجهیزات مخابراتی آن بر سلامت انسان، سایر جانداران و محیط زیست است. تا امروز نتایج اغلب تحقیقات نادیده گرفته یا رد شده‌اند با این حال مضرات پزشكی تلفن همراه برای كودكان و افراد زیر 12 سال و رابطه امواج الكترومغناطیس ناشی از گوشی‌ها با بروز تومور مغزی تقریبا اثبات شده است. بر این اساس در كشورهایی ‌نظیر فرانسه كه در این زمینه پیشگام محسوب می‌شود زمزمه‌هایی مبنی بر ممنوعیت استفاده از تلفن همراه برای كودكان و تبلیغات رسانه‌ای در این حوزه به گوش می‌رسد. نتیجه برخی تحقیقات نیز استفاده از تلفن همراه را برای افراد زیر 20 سال یكی از دلایل بروز آسیب‌های جدی در بخش‌های مربوط به شنوایی و بینایی مغز معرفی می‌كند. منبع: روزنامه جام‌جم دوشنبه 5 اسفندماه 1387]]> http://www.ecell.ir/article/003295.php http://www.ecell.ir/article/003295.php امین رحیمی Mon, 23 Feb 2009 11:28:25 +0330 پایگاه خبری مخابرات سلولی – ایسل / گروهِ «از دیگران»: محمد رضایی با حضور اپراتور دوم تلفن همراه و ورود قریب‌الوقوع اپراتور سوم، رقابت در حوزه مخابرات كشور و مخصوصاً در اپراتوری موبایل پررنگ‌تر از گذشته شده و اطمینان خاطر از وجود یك بازار مطمئن كمرنگ شده است. در چنین شرایطی، هر كدام از اپراتورها باید برای گرفتن سهمی از بازار تلاش كنند كه البته نتیجه این تلاش به شناخت بازار و داشتن استراتژی‌هایی برای به‌دست آوردن آن بستگی دارد. اما آیا اپراتورهای حاضر در بازار ایران شناخت كافی از این بازار دارند؟ آیا آنها استراتژی بازار مشخصی را تدوین كرده‌اند؟ در این نوشته قصد داریم به یكی از استراتژی‌های مهم بازاریابی كه توسط اكثر اپراتورهای موفق دنیا به‌كار گرفته می‌شود نگاهی بیندازیم. مقدمه هر محصولی كه تولید می‌شود دارای بازاری است كه از مصرف‌كنندگان آن محصول تشكیل می‌شود. این مصرف‌كنندگان مجموعه‌ای ناهمگن از افرادی هستند كه هر كدام علایق و مشخصات خاص خود را دارند. علایق مختلف مصرف‌كنندگان موجب می‌شود رفتارهای متفاوتی در هنگام خرید محصول از خود نشان دهند و نوع خاصی از محصول را با مشخصاتی خاص، به نوعی دیگر ترجیح دهند. از طرف دیگر، تولیدكنندگان هر محصول، در بهترین حالت، علایق همه مصرف‌كنندگان را برآورده می‌كنند. در این حالت ایده‌آل، آنها مشخصات تك‌تك افراد را در نظر گرفته و محصول تولیدی خود را مطابق با آن تولید می‌كنند. این وضعیت مستلزم آن است كه اولاً نیازها، علایق و رفتارهای تمام مصرف‌كنندگان برای تولیدكننده معلوم باشد، ثانیاً تولید‌كننده توانایی داشته باشد كه مطابق با همه این مشخصات، محصول خاصی را تولید كند. از آنجا كه رسیدن به چنین وضعیت ایده‌آلی برای بیشتر تولیدكنندگان ناممكن است، آنها سعی می‌كنند تا جایی كه می‌توانند به این حالت نزدیك شوند. یكی از راه‌های نزدیك شدن به وضعیت فوق این است كه تولیدكنندگان، محصول خود را مطابق با علایق گروهی از مصرف‌كنندگان خود تولید كنند. در این حالت، اطلاعاتی كه تولیدكننده از بازار نیاز دارد كمتر است و همچنین تنوع محصول تولیدی نیز كاهش خواهد یافت. اما از طرف دیگر، تولیدكننده نیاز به اطلاعات و مهارت‌هایی خواهد داشت كه به‌وسیله آنها بتواند بازار محصول خود را به گروه‌های گفته‌شده تقسیم‌بندی كند. فرایند تقسیم‌بندی بازار از دید تولیدكنندگان محصول و یا ارائه‌دهندگان خدمات، موضوع یكی از تحقیقات عمده در حوزه بازاریابی است كه از آن با عنوان تقسیم بازار یاد می‌شود. تقسیم بازار چیست؟ تقسیم بازار به فرایندی گفته می‌شود كه طی آن بازار هدف یك محصول تولیدی و یا یك خدمت قابل ارائه، به گروه‌هایی از مشتریان آن محصول یا خدمت تقسیم می‌شود كه رفتارهای خرید مشابهی از خود بروز می‌دهند. یكی از عوامل بسیار مهمی كه منجر به افزایش توجه به تقسیم بازار در بازاریابی و استراتژی بازار شده است، افزایش رقابت و تعداد رقبا است. مبحث تقسیم بازار، جزیی از مفهوم كلی‌تر استراتژی بازار است و پایة تعیین استراتژی در ارائه محصول یا خدمت را تشكیل می‌دهد. استراتژی بازار به‌طور كلی از چهار مرحله تشكیل می‌شود كه عبارتند از: 1- تقسیم بازار • شناسایی نیازهای مشتریان و بخش‌های بازار • تعیین دقیق‌تر خصوصیات هر كدام از بخش‌ها 2- شناسایی بازار هدف • تعیین جذابیت هر كدام از بخش‌ها • انتخاب بخش‌های هدف 3- موقعیت‌یابی • شناسایی مزیت‌های متمایزكننده هر بخش • توسعه و انتخاب موقعیت مورد نظر 4- برنامه بازاریابی • توسعه استراتژی بازار برای هر بخش با توجه به موقعیت مورد نظر از آنجا كه تعیین صحیح بخش‌های بازار مهم‌ترین مرحله یك استراتژی مناسب بازار است، برای اطمینان از انجام صحیح این مرحله و تعیین مناسب بخش‌ها، نیاز به معیارهایی است كه عملكرد شركت با آنها سنجیده شود. این معیارها به‌طور كلی عبارتند از: 1- قابل شناسایی بودن: خصوصیات متمایزكننده هر بخش باید قابل اندازه‌گیری باشد تا بتوان به‌وسیله آنها هر بخش را به‌طور مشخص شناسایی كرد. 2- در دسترس بودن: بخش تعیین‌شده باید به گونه‌ای باشد كه بتوان به‌وسیله وسایل ارتباطی و كانال‌های توزیع به آن دسترسی داشت. 3- دارای اندازه منطقی بودن: یك بخش باید به اندازه‌ای بزرگ باشد كه صرف منابع شركت برای به‌دست آوردن آن توجیه داشته باشد. 4- سودده بودن: علاوه بر اندازه منطقی، بخش مورد نظر باید از نظر سوددهی نیز قابل توجیه باشد، زیرا دستیابی به یك بخش بسیار بزرگ اگر سودی عاید شركت نكند، منطقی نخواهد بود. 5- نیازهای متمایز: هر بخشی باید به انواع استراتژی‌های شركت واكنش متمایزی نشان دهد. در غیر این صورت تمایز آن بخش‌ها از دید شركت دارای كاربرد نخواهد بود. 6- پایداری: بخش مورد نظر باید حداقل برای یك زمان مناسبی دوام داشته و دچار تغییرات اساسی نشود. 7- تناسب با توان شركت • فواید تقسیم بازار در صورتی كه بخش‌بندی بازار توسط یك شركت به خوبی انجام شده و به خوبی به كار گرفته شود، فواید زیادی را متوجه شركت خواهد كرد؛ از جمله: • تسهیل انتخاب بازار هدف: از آنجا كه بخش‌بندی بازار نیازمند شناسایی دقیق مشخصات گروه‌های موجود در بازار است، لذا آشنایی با این خصوصیات انتخاب بین آنها را برای شركت تسهیل می‌كند. • افزایش سودآوری: گاهی امكان افزایش قیمت‌ها در ازای ارائه خدمات جدید برای كل بازار میسر نیست. در این حالت تعریف بخش‌های خاصی كه مشتاق استفاده از خدمات جدید هستند، می‌تواند راهگشا باشد. • شكل‌دهی به نیازها: بخش‌بندی به شركت كمك می‌كند تا بتواند نیازهای جدیدی را در گروه‌های خاصی از مشتریانش برانگیزد و همچنین پیش‌بینی بهتری از آینده آن بخش داشته باشد. • ایجاد نوآوری: توجه به كل بازار به‌صورت یكجا باعث می‌شود خصوصیات آن به‌طور كلی و بدون جزییات در نظر گرفته شود. اما تجزیه بازار به بخش‌های كوچك‌تر این جزئیات را برجسته كرده و موجب می‌شود شركت در ارائه محصولات و خدمات مطابق با این خصوصیات فعال‌تر شده و دست به نوآوری‌هایی برای برآورده كردن آنها بزند. • افزایش كارایی بازاریابی: از آنجا كه منابع هر شركتی دارای محدودیت است، لذا تعریف دقیق نیازهای مشتریان و انجام فعالیت‌های بازاریابی مطابق با آن الزامی است. بخش‌بندی بازار یكی از راه‌هایی است كه باعث می‌شود منابع بازاریابی شركت در مسیر صحیح آن مصرف شود. • سودمندی مشتریان: ارائه محصولات كامل‌تری كه مطابقت بیشتری با نیازهای مشتریان داشته باشد، نه تنها به نفع شركت است، بلكه نفع مشتریان را نیز در پی خواهد داشت. مطابقت محصول با علایق مشتریان نیز نیازمند بخش‌بندی بازار و آشنایی بیشتر با خصوصیات مصرف‌كنندگان است. • رابطه پایدار با مشتری: از آنجا كه نیازهای مشتریان در طول زمان تغییر می‌كند، بخش‌بندی بازار به تولیدكننده كمك می‌كند كه از نزدیك در جریان این تغییرات باشد و محصولات خود را متناسب با نیازهای جدید آنها ارائه كند. • افزایش در سهم بازار: به‌دست آوردن سهم بالای بازار یكی از فواید مستقیم و مهم تقسیم بازار محسوب می‌شود. از آنجا كه تقسیم بازار باعث می‌شود بخش‌های خاصی از بازار برای تولیدكننده دارای اولویت باشد، لذا تمركز تولیدكننده در آن بخش موجب افزایش سهم وی از آن بخش و كل بازار می‌شود. سطوح مختلف تقسیم بازار تقسیم بازار می‌تواند در چند سطح مختلف صورت گیرد. در واقع هر شركتی با توجه به نیازهای خود سطحی از تقسیم بازار را انجام می‌دهد. معمولاً 4 سطح مختلف تقسیم بازار مطرح می‌شود كه در شكل 1 نشان داده شده است. شكل 1- سطوح مختلف تقسیم بازار در بازاریابی انبوه، در واقع هیچ گونه تقسیم بازاری صورت نگرفته و بازار هدف یك شركت به‌صورت یك كل در نظر گرفته می‌شود. این حالت معمولاً زمانی رخ می‌دهد كه یك شركت رقیبی نداشته و نیازی به تقسیم بازار و شناسایی نیازها و خصوصیات مشتریان خود نمی‌بیند. همچنین ممكن است یك شركت دارای مشتریان خاصی باشد كه تقسیم بازار در مورد آن مصداق نداشته باشد. در بازاریابی بخشی، بازار بر اساس برخی نیازهای همگن اجزای آن، به چند قسمت تقسیم می‌شود. در این حالت برخی گروه‌های خاص در بازار كه دارای خصوصیات مشخصی هستند شناسایی شده و متناسب با آنها محصول و خدمت ارائه می‌گردد. در واقع مرحله اولیه تقسیم بازار از بازاریابی بخشی شروع می‌شود. در بازاریابی موقعیتی، بخش‌هایی در نظر گرفته می‌شوند كه پتانسیل فراوانی برای شركت در آنها وجود دارد و بازار هدف سایر شركت‌ها قرار نگرفته‌اند. در واقع در این مرحله، بازار با دقت بیشتری تحلیل می‌شود و علاوه بر خصوصیات بارز گروه‌های موجود در بازار، خصوصیات سایر اجزای بازار نیز كه امكان تبدیل به مشخصه یك بخش را دارد، مد نظر قرار می‌گیرد. لذا در این مرحله معیارهای تعیین صحیح گروه‌های بازار مهم‌تر شده و فواید تقسیم بازار موفق، بیشتر نشان داده می‌شود. آخرین و عمیق‌ترین سطح تقسیم بازار عبارت است از بازاریابی خرد كه در آن شركت، خصوصیات منحصربه‌فرد همه مشتریان را در نظر می‌گیرد و علایق و ترجیحات آنها را در تعیین بخش‌های بازار دخیل می‌كند. تفاوت این نوع بخش‌بندی با حالت ایده‌آل بازاریابی كه در آن محصول مطابق با نیازها و علایق تك‌تك مشتریان تولید می‌شود، در این است كه در اینجا شناسایی علایق مشتریان برای ایجاد بخش‌هایی صورت می‌گیرد كه محصول مطابق با خصوصیات مشترك اعضای آن تولید می‌شود. در واقع، در اینجا جزییات مد نظر شركت برای ایجاد بخش‌ها بسیار بیشتر و عمیق‌تر است، اما همچنان بخش‌بندی بازار صورت می‌گیرد. مبانی تقسیم بازار تقسیم بازار علاوه بر اینكه در سطوح مختلفی صورت می‌گیرد، می‌تواند مبانی مختلفی نیز داشته باشد. عموماً تقسیم بازار مبنای جغرافیایی، آماری، روانی و رفتاری دارد. مبنای جغرافیایی بخش‌های بازار می‌تواند كشورها، استان‌ها، شهرها و یا مناطق شهری باشد. مبانی آماری نیز شامل مواردی مثل سن، جنس، درآمد، اشتغال، دین، طبقه اجتماعی و اندازه خانواده است. این تقسیم‌بندی می‌تواند بر اساس یكی از این موارد باشد، برای مثال، افراد بین 20 تا 30 سال به عنوان یك بخش بازار شناخته شود؛ یا تركیبی از این موارد مانند زنان مسلمان بالای 40 سال به عنوان یك بخش بازار تعریف شود. مبنای روانی تقسیم بازار پیچیده‌تر از دو مورد قبلی است و معمولاً در سطوح بالاتر تقسیم بازار مطرح می‌شود. در این حالت، مواردی مثل شیوة زندگی، شخصیت فردی و اجتماعی، ارزش‌ها و اعتقادات مد نظر قرار می‌گیرد. برای مثال، افرادی كه علاقه و اشتیاق به استفاده از تكنولوژی‌های نو دارند، بخشی را تشكیل می‌دهند كه عموماً رفتارهای مشابهی را در مقابل برخی محصولات و خدمات بروز می‌دهند. همچنین افرادی كه دارای برخی اعتقادات خاص هستند، ممكن است فارغ از مشخصات آماری و جغرافیایی‌شان رفتارهای خرید معینی داشته باشند. یكی دیگر از مواردی كه می‌تواند مبنای تقسیم بازار باشد، خصوصیات رفتاری مشتریان است. این خصوصیات می‌تواند ناشی از موقعیت، منفعت، اخلاق و... باشد كه همچنانكه مشخص است شناسایی و تشخیص آنها، به‌دلیل خصوصی بودنشان كار آسانی نیست. لذا میزان مصرف، زمان مصرف و متغیرهایی مانند آن می‌تواند نشانگر خوبی برای این مورد باشد. آنچه تا اینجا گفته شد، خلاصه‌ای در مورد استراتژی تقسیم بازار، فواید و مبانی آن بود. در بخش دوم این نوشته، به بررسی این استراتژی، امكان اجرا و روش‌های مختلف اجرای آن در حوزه اپراتوری موبایل با تأكید بر بازار ایران خواهیم پرداخت. منبع: گروه علمی‌تحلیلی طیف http://www.ecell.ir/article/001973.php http://www.ecell.ir/article/001973.php محمد رضایی Mon, 15 Dec 2008 20:25:01 +0330 نویسندگان: منیره عرب / مجتبی مقصودی نویسندگان مقاله با عطف توجه به گسترش بی‌سابقه این ابزار ارتباطی در سطح جامعه و بویژه جوانان و دغدغه‌های حاصل از آن، با دستمایه قراردادن نظریه كاركردگرایی، به طرح نكات فنی و تكنیكی از SMS مبادرت ورزیده و به طرح ویژگیها و كاربردهای آن پرداخته‌اند. SMS یا سرویس پیام كوتاه، در زمره آخرین دستاوردهای فناوری ارتباطی در یك دهه اخیر، طیف وسیعی از كاركردها و در مواردی كژكاركردیها در سطح جهان و جامعه ایران را به همراه داشته است. نویسندگان مقاله با عطف توجه به گسترش بی‌سابقه این ابزار ارتباطی در سطح جامعه و بویژه جوانان و دغدغه‌های حاصل از آن، با دستمایه قراردادن نظریه كاركردگرایی، به طرح نكات فنی و تكنیكی از SMS مبادرت ورزیده و در ادامه مقاله، به طرح ویژگیها و كاربردهای آن پرداخته‌اند. تاریخچه SMS در ایران و كاركردهای گوناگون، بویژه كاركردهای سیاسی - انتخاباتی و رقابتی آن در دو انتخابات اخیر كشور، بخش دیگری از این پژوهش را تشكیل می‌دهد. نویسندگان اثر، در آخرین بخش مقاله، تجربه برخی كشورهای توسعه یافته در اروپا و اقیانوسیه، كشورهای شرق آسیا و خاورمیانه را نیز مورد توجه قرار داده و نسبت میان SMS با موضوعاتی نظیر انتخابات، جنبشهای سیاسی و دموكراسی را به بحث و بررسی كشیده‌اند. SMS یا سرویس پیام كوتاه(3)، به عنوان یك ابزار نوین ارتباطی، دارای كاركردهای گسترده‌یی در حوزه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است. امروزه، سیستم پیام كوتاه به عنوان راهكارهای تازه برای سرعت بخشیدن به امور روزمره – به طور جدی - نظر طیف وسیعی از افراد جامعه، بویژه جوانان و فعالان سیاسی را، به خود جلب كرده است. SMS را، می‌توان به عنوان تحولی تازه در ابزارهای اطلاعرسانی به شمار آورد، كه با توجه به ویژگی این سیستم، از جمله سرعت انتقال، تنوع مطالب و ارزان بودن آن، می‌تواند براحتی دراختیار مخاطبان قرار گیرد. با توجه به امكان اطلاعرسانی گسترده این سیستم، كاربرد آن تنها محدود به امور اقتصادی و اداری نمی‌شود، بلكه، وارد حوزه‌های دیگری از جمله عرصه سیاست نیز شده، حوزه‌های رسمی جامعه را به گونه‌یی جدی تحت تأثیر فرهنگ و فضای ویژه خود قرار داده است. SMS، در عمر كوتاه خود توانسته است بسادگی ساختارهای از پیش تعریف شده و مسلط جامعه را نادیده بگیرد و با وجود كاركردهای مثبت و عملی، در بعضی موارد، دچار كژكاركردیهایی نیز شده است تا جایی كه كاربرد افراطی و گاه هنجارشكنانه و تخریبی SMS، موجب نگرانی نهادهای سیاسی و اجتماعی شده و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، را بعنوان متولی رسمی و دولتی این شبكه، به چاره‌اندیشی جدی در زمینه كنترل SMS – بویژه در امور سیاسی - واداشته است. در كشورهای در حال گذار به دموكراسی و در حال توسعه كه تجربه بهره‌گیری از ابزارهای نوین ارتباطی را دیرهنگام یافته‌اند، SMS می‌تواند به عنوان یكی از راهكارهای برون رفت از محدودیت‌های سیاسی – اجتماعی به شمار آید. زیرا، با توجه به سرعت انتقال آن، می‌تواند طیف وسیعی از افراد جامعه را مخاطب قرار دهد. در ایران نیز، با توجه به فضای سیاسی موجود و قوانین جاری - كه ورود به بسیاری از حوزه‌ها را برنمی‌تابد - پیامهای فرستاده شده می‌تواند بیانگر فرهنگ سیاسی و نشاندهنده خواسته‌های جامعه برای ایجاد دگرگونی در نهادهای سیاسی و اجتماعی باشد. این نوشتار، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است كه: SMS، به عنوان یك ابزار ارتباطی جدید دارای چه كاركردهای سیاسی - اجتماعی در سطح جهان و از جمله در ایران است. در این پژوهش، فرضیه نگارندگان این است كه SMS، به عنوان ابزار نوین اطلاعرسانی، علاوه بر داشتن كاربردهای گسترده در حوزه‌های گوناگون سیاسی – اجتماعی، دچار كژكاركردهایی نیز شده است و این كژیها، در درازمدت، درچارچوب كاركردهای درست، مستحیل و به حاشیه رانده خواهد شد. مفروضات این مقاله عبارت است از: 1 - پذیرش SMS، به عنوان یك ابزار نوین ارتباطی و اطلاعرسانی و یك رسانه همگانی محدود، 2 - تأثیرگذاری این وسیله در زندگی سیاسی - اجتماعی جامعه، بویژه جوانان. الف) مباحث نظری 1 - الف: طرح دیدگاههایی از منظر جامعه‌شناسی ابزارهای ارتباطی در جامعه، به عنوان وسایل و مكانیسمهای اطلاعرسانی، اعمال قدرت، كنترل، مدیریت و نوآوری به شمار می‌رود. رسانه‌های همگانی در سطح جامعه، جایگاهی را اشغال كرده، كه از آن جایگاه به طور فزاینده‌یی مسایل و امور عمومی مطرح شده، بزرگنمایی و یا كوچكنمایی می‌شود. ابزارهای ارتباطی، از یك سو، هنجارها و قواعد مربوط به خود را ابداع می‌كنند و توسعه می‌دهند، كه این قواعد و هنجارها، حلقه‌های اتصال به جامعه و نهادهای اجتماعی محسوب می‌شود و از سوی دیگر، خود توسط جامعه تنظیم می‌شود و تحت نظارت قرار می‌گیرد. پژوهشگران بسیاری، با ارایه نظریاتی از دیدگاه جامعه‌شناسی، سعی در تبیین و تشریح كاركردهای رسانه‌ها و چگونگی عملكرد آنها در سطح جوامع داشته و برای نظریه‌ها، سه كار ویژه؛ توصیف، تبیین و پیش‌بینی پدیده‌ها و رخدادها را منظور كرده‌اند. ما نیز، از منظر نظریه كاركردگرایی، به طرح و بررسی ابعاد مختلف SMS خواهیم پرداخت.(4) 2 - الف: نظریه كاركردگرایی (5) در این نظریه، جامعه به عنوان شبكه سازمان یافته‌یی از گروههای در حال همكاری است كه به شیوه‌یی تقریباً منظم و منطبق بر مجموعه‌یی از قوانین و ارزشها تلقی می ‌شود كه بیشتر اعضا در آن شریكند و به جامعه، به عنوان نظامی ثابت و در عین حال متمایل به سمت تعادل نگریسته می‌شود. یعنی، تمایل به حفظ سامانه‌یی كه به شكل متوازن و هماهنگ عمل می‌كند. در این نظریه، هر گروه یا نهاد، كاركرد خاصی دارد و سیستم، در مجموع به بقای خود ادامه خواهد داد. این نظریه، در پی بررسی چگونگی ساخته شدن الگوهای رفتاری نیز هست. زیرا، الگوهای رفتاری، زمانی شكل می‌گیرد، كه از نظر كاركردی مفید باشد. بنابراین، الگوها برای برآوردن نیازها سربرمی‌آورد و با تغییر نیازها، آنها نیز از بین می‌رود.(6) بر اساس این نظریه، جامعه و «كلها»(7) و یا نظامهای اجتماعی یكپارچه، هماهنگ و منسجم در نظر گرفته می‌شود؛ كه در آنها، بخشهای مختلف برای حفظ توازن، اجماع و نظم اجتماعی، به نحوی مطلوب عمل می‌كنند. به عبارت دیگر، جوامع به ارگانیسمهایی می‌ماند كه از نقطه نظر بخشهای متشكل و یا زیرمجموعه‌های(8) خودشان تحلیل می‌شود. همه این بخشهای متشكل باید به گونه‌یی كارآمد عمل كنند، تا تندرستی و بهزیستی این ارگانیسم حفظ شود.(9) بنیان كاركردگرایی، بر این واقعیت استوار است كه همه سنتها و مناسبات و نهادهای اجتماعی، دوام و بقایشان به كار یا وظیفه‌یی بستگی دارد كه در نظام اجتماعی یعنی «كل» بر عهده دارند. آنچه مطرح است، فایده و سودمندی آنها در كل نظام است؛ زیرا، مبادله را تسهیل می‌كنند تا همه گروههای درگیر از آن بهره جویند. نهادهای موجود حتا اگر از دید اقتصادی سودمند نباشند، از جهات غیراقتصادی سودمندند. یعنی؛ در كل نظام اداری كار و وظیفه‌اند. (10) كاركرد دو حالت عمده پیدا می‌كند؛ یكی حالت مثبت و دیگری حالت منفی. كاركرد مثبت: عملی است سودبخش كه در جهت انسجام جامعه صورت گیرد. هنگامی می‌توان نتیجه كاركرد را مثبت دانست كه در جهت استحكام و انسجام جامعه پیش رود. نهایت عمل و علاقه كاركردگراهای انسجامی این است كه به انسجام جامعه و از آنجا به ثبات و همبستگی برسد. كاركرد منفی: اگر كاركرد منفی باشد، جامعه قطعاً به طرف پریشی اجتماعی(11) و ناپایداری(12) پیش می‌رود. یعنی، جامعه در حالت ناپایداری قرار می‌گیرد. كاركردگراها معتقدند، در این شرایط دو حالت ممكن است پیش آید: شكل اول، این كه كاركرد منفی، آن اندازه قدرتمند و قوی است كه به طور جدی سیستم را دچار مشكل می‌كند و جامعه دچار حالتهای آسیبی می‌شود؛ از این رو، جامعه به انفجار كشیده می‌شود و حتا، ممكن است از بین برود؛ این یك كاركرد منفی است. لیكن، در عمل این طور نمی‌شود؛ زیرا، جامعه دارای خصلت ترمیم‌پذیری است. بنابراین، اگر كاركرد منفی به حالت ترمیم‌پذیری تبدیل شود، آنگاه، نه تنها حیات جامعه را ابقا می‌كند، بلكه، ممكن است جامعه را به طرف تكامل نیز بكشاند. پس، كاركرد منفی از نظر كاركردگراها، امری است ویرانگر و چون سیستم اجتماعی یك نظام حیاتی است، به هر شكل ممكن، با كاركردهای منفی مبارزه خواهد كرد تا از طریق ترمیم‌پذیری، آن را به كاركرد مثبت تبدیل كند. (13) در یك جمعبندی نهایی، می‌توان گفت تغییرات اجتماعی، تعادل و ثبات جامعه را از هم می‌پاشد. اما، پس از هر تغییر، جامعه به سرعت به تعادل جدیدی دست می‌یابد. اگر تغییر اجتماعی خاصی، نوعی تعادل موزون و سازگار ایجاد كند، به آن تغییر به عنوان عاملی كه دارای كاركرد مثبت است، نگاه می‌شود. ولی، اگر این تغییر باعث از بین رفتن تعادل گردد، دارای كاركرد منفی است و اگر این تغییر هیچ نوع تأثیری نداشته باشد، بدون كاركرد است.(14) لاسول، نخستین جامعه‌شناسی بود كه چارچوب مشخصی درباره كاركردهای متفاوت ارتباطات در جامعه به دست داد. فرض كلی تحلیل كاركردی بر این اصل استوار است كه ارتباطات در جهت یكپارچگی، تداوم و نظم جامعه عمل می‌كند؛ هرچند كاركردگرایان به این نكته نیز واقف بودند كه رسانه‌ها می‌توانند برای جامعه كاركرد بد هم داشته باشند. (15) سازوكارهایی كه نقش وسایل ارتباطی را در جامعه معین می‌كند، در درجه اول نیازها و تقاضاهای اعضای جامعه است؛ چه به صورت فرد و چه به صورت مجموعه. با پاسخ گفتن به هر یك از تقاضاهای مجزا، به طور یكنواخت ابزارهای اطلاعرسانی به كل جامعه سود می‌رسانند. (16) این رویكرد، فعالیت رسانه ها در جامعه را؛ رفع نیازهایی چون تداوم، نظم، یكپارچگی، هدایت و سازگاری می‌داند. از این دیدگاه، جامعه از عناصر مختلفی تشكیل شده كه بر یكدیگر متكی است و به صورت یك نظام در محیط خود فعالیت می‌كند. وسایل ارتباطی، یكی از عناصر زیر مجموعه نظام محسوب می‌شود. هر یك از این عناصر در كل نظام، كاركرد ویژه‌یی را انجام می‌دهد و به گونه‌یی به رفع نیازهای آن می‌پردازد. زندگی اجتماعی سازمان یافته، نیاز به همكاری مداوم و مستمر بین بخشهای مختلف آن در محیط اجتماعی دارد. این ابزارها – بر اساس این رویكرد - بخشهای مختلف نظام را به یكدیگر مرتبط می‌سازد و از این طریق نظم و یكپارچگی درونی نظام را تضمین كرده و ظرفیت پاسخگویی آن را در بحرانها – بر اساس واقعیتها - افزایش می‌دهد. مكانیسمهایی كه بر اساس آنها دستگاههای ارتباطی به جامعه كمك می‌رساند، قبل از هر چیز تقاضاها و نیازهایی است كه شهروندان - چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی - در جامعه احساس می‌كنند. با پاسخی كه رسانه‌ها به هر یك از تقاضاها به طور جداگانه می‌دهند، جامعه نیز از فواید آن بهره‌مند می‌شود. (17) با توجه به مطالب ارایه شده، كاركردهای اصلی رسانه‌های همگانی و وسایل ارتباطی نوین در جامعه، عبارت است از: 1 - 2 - الف: اطلاع‌رسانی - اطلاعات لازم را درباره رخدادها و شرایط جامعه و جهان فراهم می‌سازند. - به روابط قدرت اشاره می‌كنند. - تسهیل كننده نوآوری، سازگاری و پیشرفت هستند. 2 - 2 - الف: ارتباط‌دهی(18) - توجیه كننده، تعبیر كننده و توصیه كننده درباره معانی رخدادها و اطلاعات هستند. - كاركرد دوگانه در پشتیبانی و یا عدم پشتیبانی از اقتدار و ارزشهای حاكم ایفا می‌كنند. - جامعه‌پذیری را بر عهده دارند. - عهده‌دار ایجاد هماهنگی بین فعالیتهای پراكنده هستند. - بعضاً، بنا كننده وفاق و گاه، چند دستگی و شقاق‌اند. - تعیین كننده اولویتها و اعلام كننده موقعیتها هستند. 3 - 2 - الف: تداوم بخشی(19) - تقویت بنیانهای فرهنگی را بر عهده دارند. - ادغام و حفظ ارزشهای مشترك را در دستور كار خود دارند. 4 - 2 - الف - مفرح سازی - فراهم كننده زمینه‌های سرگرمی و تفریح، انحراف ذهنی از مشكلات و ابزار تسكین فردی و اجتماعی‌اند. - كاهش دهنده تنشهای اجتماعی هستند. 5 - 2 - الف: تحریك پذیری(20) - وسایل ارتباطی، ابزار مبارزه برای اهداف اجتماعی در حوزه‌های: سیاسی، جنگ، توسعه اقتصادی، كار و بعضی مواقع، مسایل مذهبی هستند. (21) واقعیت آن است كه پیشرفت و گسترش فناوریهای جدید ارتباطی در سازماندهی و بسیج منابع، نقش تعیین كننده ایفا می‌كند. امكان ایجاد شبكه‌های ارتباطی با گسترش رسانه‌های عمومی و ابزارهای ارتباطی، از گسترش راهها و چاپ تا تلگراف، تلفن، رادیو، تلویزیون، شبكه‌های رایانه‌یی و تلفن همراه افزایش یافته است و این ابزارهای ارتباطی، زمینه لازم را برای جنبشهای جدید ایجاد كرده است تا پیام خود را سریع و آسان منتقل كنند.(22) بنابراین، می‌توان اظهار داشت كه جنبشهای نوین اجتماعی - با بهره‌گیری از ابزارهای ارتباطی - می‌توانند به ایجاد هویتهای جدید اجتماعی، دانش و اطلاعات در سطح جوامع پرداخته و همانند ابزاری كارآمد در سازماندهی و انسجام‌بخشی به افكار عمومی ایفای نقش نمایند. (23) ب) SMS؛ به مثابه ابزاری ارتباطی 1 - ب: SMS چیست؟ (مشخصات فنی) شبكه‌های تلفن همراه را می‌توان از فناوریهایی محسوب كرد كه در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. این تكنولوژی، به دارندگان تلفن همراه این اجازه را می‌دهد كه از هر نقطه در محدوده‌های جغرافیایی مورد پشتیبانی، با سایر دستگاههای تلفن همراه و یا تلفن معمولی قرار گیرند. یكی از قابلیتهایی كه در این شبكه‌ها فراهم آمده و مورد استقبال قرار گرفته؛ امكان مبادله پیامهای متنی از طریق دستگاههای تلفن همراه است. این قابلیت؛ كه سرویس پیام كوتاه نام دارد، در سال 1991 میلادی وارد چرخه وسایل ارتباطی شده و در سال 1998 در جایگاه واقعی خود قرار گرفته است. موفقیتی كه امروز برای این خدمترسانی مشاهده می‌شود، به هیچ‌وجه درابتدا، قایل پیش‌بینی نبوده است. اگر بپذیریم كه هر نسلی از فناوریها، یك نقطه اوج دارد، SMS را می‌توان نقطه اوج نسل سوم پیامرسانی متنی دانست. (24) بر اساس استاندار تعیین شده، طول پیام مجادله شده بین دو دستگاه تلفن همراه، می‌تواند حداكثر 160 كاراكتر باشد كه با توجه به چگونگی ذخیره‌سازی داده‌ها، در 140 بایت ذخیره می‌شود. این سیستم، قابلیت فرستادن پیام از «یك مشترك به مشترك دیگر»(25) و همچنین «از یك مشترك به چند مشترك»(26) را داراست. (27) سیستم SMS، از تنوع سرویسهای بسیار مختلفی؛ مانند پست الكترونیكی، فاكس و پیجر بهره می‌برد و سایر بسته‌های اطلاعاتی، مثل نرخ سهام، سودها، محاسبات بانكی، موجودی حسابها و بسیاری از اطلاعرسانی‌های دیگر نیز، توسط SMS، قابل اجرا است.(28) 2 - ب: ویژگیهای SMS SMS، همزمان، از ویژگیهای یك ابزار «ارتباطی» و نیز ابزار «رسانه‌یی» برخوردار است. از ویژگیهایی ارتباطی SMS، می‌توان به سرعت بالا، ناهمزمانی ارتباط گوینده و مخاطب، ارتباط كوتاه، قابلیت فرستادن همزمان برای همه افراد، ارزان بودن، نوشتار تصویری و قابلیت ذخیره سازی برای مدت طولانی اشاره كرد، كه این ویژگیها از آن یك ابزار ارتباطی متمایز ساخته است. (29) سیستم پیام كوتاه، برعكس تلفن ثابت، شرایط تطبیقی خوبی با زندگی ماشینی دارد. كوتاه بودن پیام، متناسب با شرایط زمانی و زندگی ماشینی عصر ما، به گونه‌یی است كه افراد جامعه در این شرایط می‌خواهند در كوتاهترین زمان، مقصود خود را بیان كنند و از لحاظ ارتباطی، سرعت بیان SMS، همانند تنظیم خبر درلید است. (30) ادبیاتی كه در سیستم پیام كوتاه استفاده می‌شود – بخصوص در بین گروههای سنی پایین -، ادبیات خاص، غیررسمی و قابل تأمل است و در مبادلات متنهای SMS، ادبیات متناقض، بفراوانی دیده می‌شود. وجود تناقض، باعث شده كه SMS در بین جوانان گسترش پیدا كرده و از جذابیت و كشش بالایی برخوردار باشد. فراوانی این دایره لغوی، موجب ایجاد میل و علاقه بسیار در جوانان برای استفاده از این فناوری شده است.(31) SMS، همچنین دارای ویژگیهای رسانه‌یی و شامل مصادیق زیر است: 1 - سرعت عمل، 2 - دسترسی دایم، 3 - فراگیری مخاطبان در میان تمام اقشار و لایه‌های اجتماعی، 4 - خصوصی (غیردولتی) بودن، 5 - فردی بودن (عمومی نبودن). این ویژگیها، SMS را به یك رسانه دلخواه تبدیل كرده است. اگر یكی از اساسی‌ترین وجوه یك رسانه را، وجه اطلاعرسانی آن بدانیم، درخواهیم یافت – بویژه در مقاطعی معین و همزمان با وقوع برخی حوادث سیاسی – اجتماعی – كه SMS، كاركرد اطلاعرسانی خود را به بهترین وجه اجرا كرده است. (32) 3 - ب: كاربردهای SMS یكی از بزرگترین كاربردهای SMS، استفاده از آن به عنوان روشی برای اطلاعرسانی است. SMS می‌تواند برای انتقال تمامی اطلاعاتی كه از متن كوتاهی تشكیل شده، استفاده شود. اطلاعاتی نظیر اخبار ورزشی یا اطلاعات پرواز، اطلاعات هواشناسی، قیمت سهام، اطلاعات حسابهای بانگی و تغییرات اخبار خبرگزاریها، از جمله این كاربردها است. امروزه، همچنین در مكاتبات از راه دور، SMS، جایگزین مناسبی برای نامه پستی (E - mail) شده است. (33) از دیگر كاربردهای SMS، می‌توان به تجارت الكترونیكی از طریق SMS اشاره كرد. با افزوده شدن قابلیت نوشتاری و خدمات پیام كوتاه به گوشیهای تلفن همراه، این وسیله به عنوان ابزای نیرومند در تجارت الكترونیكی نیز مطرح شده است. (34) همچنین، فرستادن پیام كوتاه از راه شبكه جهانی (web)، از جمله كاربردهای دیگر SMS است. یعنی، افراد از هر جای دنیا می‌توانند SMS بفرستند و یا دریافت كنند. (35) یكی دیگر از كاربردهای SMS – كه از حدود چهار سال پیش در دنیا مطرح شده - استفاده از این خدمترسانی در شبكه‌های مختلف تلویزیونی و ماهواره‌یی است. موضوع پیام كوتاه، در ارتباط با تلویزیون، هنگامی مطرح می‌شود كه برنامه‌ریزان یك شبكه تلویزیونی بخواهند برنامه‌های «اینتراكتیو» (دوسویه)،(36) ارایه دهند. (37) شبكه‌های تلویزیونی، به سه دلیل عمده تلاش می‌كنند برنامه‌ها و سیستمهای خود را «دو سویه» (اینتراكتیو) كنند: 1 - سودآور شدن برنامه‌ها، 2 - افزایش تعداد بیننندگان، 3 - تأثیرگذاری بر افكار عمومی. پ) SMS، در ایران 1 - پ - تاریخچه SMS در ایران راه اندازی و بهره‌برداری از نخستین مرحله شبكه تلفن همراه در سطح كشور، در مرداد ماه سال 1373، فقط برای شهر تهران و با استفاده از 24 ایستگاه فرستنده و گیرنده رادیویی و با ظرفیت 9 هزار و 28 مشترك آغاز شد. (38) SMS نیز در ایران، با تأخیر به بهره‌برداری رسید. در اواخر سال 1381 (اوایل 2003 میلادی)، كه در اكثر نقاط دنیا SMS به عنوان یك سرویس كاملاً جاافتاده و پركار مطرح بود، این خدمترسانی در شبكه ایران راه اندازی شد. همان طور كه خود شبكه تلفن همراه، ده سال دیرتر وارد ایران شد، سرویس پیام كوتاه هم، تقریباً ده سال بعد از ورود تلفن همراه به ایران، به مشتركان ارایه شد. در سال 1381، تعداد مشتركان SMS، 268 هزار نفر بود. ولی، همپای فراگیر شدن تلفن همراه، بر تعداد مشتركان افزوده شد. (39) در حال حاضر، تعداد مشتركان سرویس پیام كوتاه در كشور 289/385/15 نفر است.(40) البته، باید در كنار این تعداد، 460 هزار مشترك تلفن همراه تالیا و یك میلیون مشترك همراه ایرانسل را، نیز در نظر گرفت. شركت ارتباطات سیار، همچنین پیش‌بینی می‌كند كه شمار مشتركان در تابستان سال 1386، بالغ بر 20 میلیون نفر خواهد رسید. 2 - پ: كاركرد SMS در ایران پیش از پرداختن به كاركردهای SMS در ایران، باید ابتدا ویژگیهای SMS را مورد بررسی قرار دهیم تا با شناخت این ویژگیها، درك روشنتری از كاربردهای این ابزار نوین ارتباطی به دست آوریم: از ویژگیهای قابل تأمل كاربردی SMS در ایران، می‌توان به جایگزینی بسیاری از تعاملات درون گروهی و دستاویز قرار دادن این سیستم مخابراتی، به جای مراودات رودررو و چهره به چهره اشاره كرد. فضای آزاد SMS، برای مخاطبان نوعی قدرت‌نمایی شخصی را به وجود آورده كه باعث علاقمندی هر چه بیشتر مردم به این پدیده شده است. عمده‌ترین مصرف كنندگان سامانه پیام كوتاه در ایران، جوانان هستند، كه با توجه به جذابیتهای فنی آن و نیز نبود و یا كمبود بسیاری از امكانات اولیه برای پركردن اوقات فراغت، ترجیح می‌دهند با فرستادن و دریافت تازه‌ترین شوخیها، لطیفه‌ها و قصه‌های كوتاه – كه گاه رنگ و بوی سیاسی نیز به خود می‌گیرد - اوقات فراغت خود را بگذرانند. (41) بر اساس آمار شركت ارتباطات سیار، در حال حاضر، روزانه 40 میلیون SMS در كشور مبادله می‌شود. در مورد سالهای گذشته، اطلاعات موجود حكایت از آن دارد كه از 29 اسفند 1383 تا 13 فروردین 1384، روی هم رفته، 59 میلیون و 700 هزار پیام كوتاه فرستاده شده بود. در نوروز سال 1384، داد و ستد SMS به مرز 50 میلیون رسید. در سال 1385، شمار 339 میلیون و 900 هزار پیام كوتاه فرستاده شد. (42) تبادل 118 میلیون و 200 هزار پیام كوتاه در نخستین روز سال نو (1386) در شبكه ارتباطات سیار، موجب شد ركود تبادل SMS در كشور شكسته شود. ركورد قبلی، ناظر بر فرستادن 72 میلیون SMS در روز عید غدیر (18/10/1385) و 71 میلیون در روز قبل از آن بود. همچنین، ركورد پیشین ترافیك روزانه تبادل تبادل SMS در كشور با 58 میلیون پیام در روز 30 آذرماه (1385) ثبت شده است. در حال حاضر، سرانه بهره‌گیری از سرویس پیام كوتاه برای هر ایرانی، 2 تا 3/2 پیام در روز است. این، در حالی است كه این میانگین در دیگر نقاط جهان به 1 تا 5/1 پیام در روز می‌رسد(43) و نكته جالب آنكه اوج زمان مبادله پیامهای كوتاه، از ساعت 22 تا یك بامداد است. این حجم فزاینده SMS، حاكی از محبوبیت وجهه نظر كاربردی آن در ایران است. دلایل محبوبیت این فناوری نوین نزد ایرانیان، عبارت است از: 1 - 2 - پ - دلیل اقتصادی اولین دلیل به كارگیری فراوان SMS، مقرون به صرفه بودن تعرفه آن در مقایسه با تعرفه مكالمه تلفنی است. در حال حاضر، هزینه فرستادن هر SMS برابر با 30 درصد یك دقیقه مكالمه (معادل 144 ریال در مقابل 447 ریال هزینه مكالمه موبایل برای 10 پالس در دقیقه) است. 2 - 2 - پ - وجود محدوددیتهای مطبوعاتی و رسانه‌یی ارایه برنامه‌های جهتدار و یكسویه از سوی رسانه‌های دولتی و اعمال كنترل و فیلترینگ بر رسانه‌های غیردولتی، فضای تبادل اراء و نظریات را درجامعه تا حد زیادی محدود كرده و در عمل رسانه‌های آزاد و مستقل، اعم از رادیو و تلویزیون، ماهواره، مطبوعات، اینترنت و … را در تنگنا قرار داده، به طوری كه جوانان برای ابراز عقاید و نظریات خود، به دنبال بدیلی نوین هستند. SMS، از آن جهت كه نقش رسانه‌یی نیز بازی می‌كند و در ایفای این نقش از آزادی عمل برخوردار است، مورد توجه و محبوبیت جوانان قرار گرفته است. 3 - 2 - پ - امنیت نسبی فضای پیام كوتاه اعمال كنترل شدید بر رسانه‌ها، موجب رخت بر بستن امنیت ازعرصه كار رسانه‌یی شده و كار فراوان رسانه‌ها، همواره در معرض انواع مخاطرات قرار می‌گیرد. ناشناس بودن هویت تولید كننده پیام درفضای پیام كوتاه، به او مصونیت نسبی می‌بخشد. به عبارت دیگر، امنیت در فضای رسانه‌یی پیام كوتاه، هنوز به طور جدی مورد تهدید قرار نگرفته است. این آزادی عمل، به فرستندگان SMS، اطمینان می‌بخشد كه با امنیت خاطر پیامهایی بفرستند كه بیان آن در سایر رسانه‌ها مقدور نیست. 4 - 2 - پ - نیاز روحی جامعه به تفریح و تفنن طنز و فكاهی؛ نقش مهم در ایجاد تمدن اعصاب و روان، بویژه در خلال امور روزمره دارد. SMSها، به خاطر ایجاد زنگ تفریحی كوتاه در بین كارهای روزانه، طرفداران فراوانی دارد. فرستادن لطیفه بیشترین كاربرد SMS در ایران است. عمده‌ترین دغدغه‌های اجتماعی، محدودیتها و یا تابوهای موجود در جامعه با بیانی لطیف و ظریف مورد نقد قرار می‌گیرد. به عبارتی دیگر، طنز این اجازه را به افراد می‌دهد كه به صورت كم و بیش صریح، از وضع سیاسی – اجتماعی كشور انتقاد كنند. نقد اجتماعی با زبانی كنایی، طنز آلود و ظریف – كه بخشی از سنت شفاهی مردم ایران را تشكیل می‌دهد و ریشه در فرهنگ و ادبیات ایران زمین دارد - در نبودن و یا ضعف احزاب سیاسی، نهادهای مدنی و ابزارهای رسانه‌یی و اطلاعرسانی، در SMS تبلور یافته و به صورت گسترده به اقشار و گروههای مختلف اجتماعی و سیاسی انتقال می‌یابد. (44) SMS، گونه‌ای ادبیات ویژه را در ایران گسترش داده، قواعد كلامی را شكسته و وارد حوزه دیگری از كلام شده است كه در مواردی هم، تنشها و تعارضات فرهنگی پدید می‌آورد و آن هم زمانی است كه تابوهای جامعه به سخره كشیده می‌شود یا پیامهای زشت و جدایی افكنانه قومی، نژادی، زبانی و جنسیتی مبادله می‌شود. (45) به همین دلیل، بر اساس آمار منتشر شده توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در حدود 50 درصد SMSها در ایران، سرگرمی و لطیفه است. به عبارت دیگر، از بین 40 میلیون SMS روزانه، حدود 20 میلیون آنها به طنز، لطیفه و نكته گویی اختصاص یافته است. (46) گرچه، بر طبق نظر سنجیهای مشاركتی انجام شده از سوی نگارندگان این مقاله از طبقات و اقشار مختلف، به تازگی، درصد SMSهای طنز از 50 درصد به 30 تا 35 درصد كاهش یافته و این روند نزولی همچنان ادامه دارد و SMS، به كاركردهای واقعی خود نزدیكتر شده است. یكی از ویژگیهای این سیستم نوین ارتباطی در ایران، زبان خاصی است كه در SMS به كار می‌رود. بحث از زبان SMS رااز دو منظر می‌توان مورد توجه قرار داد: 1 - به لحاظ نوشتاری 2 - از جنبه ادبی به لحاظ نوشتاری، SMSها به سه طریق انگلیسی، فنگلیشی و فارسی فرستاده می‌شود.از آنجا كه فناوری SMS، بر اساس زبان انگلیسی تعبیه شده، طبعاً، به كارگیری آن با این زبان بدون هرگونه مشكلی است. اما، از آن رو كه گروهی از ایرانیان، آمادگی ارتباط به وسیله این زبان را ندارند، از روش دیگری استفاده كرده‌اند. در این روش، از حروف انگلیسی و واژگان یا كلمات فارسی استفاده می‌شود كه به آن اصطلاحاً، فنگلیشی یا پینگلیشی می‌‌گویند. البته، با گذشت زمان و با ظهور موبایل‌هایی كه با زبان فارسی سازگار است، این مشكل نیز رفع شده و در حال حاضر، بسیاری از SMSها به زبان فارسی نگاشته می‌شود. از زمانی كه امكان فرستادن SMS تصویری نیز فراهم شده، شاید بتوان آن را زبان چهارم SMS دانست. به لحاظ ادبی، یكسری خصوصیات زبانی در میان بیشتر SMSها مشترك است: - زبان SMS، زبان طنز است. از پیامهای كوتاه اخلاقی، اطلاع‌رسانی، مذهبی و ادبی كه بگذریم، در سایر انواع SMSها،‌این زبان تنها زبان طنز است كه به رسمیت شناخته می‌شود. - زبان SMS، زبان ایجاز و اختصار است. - زبان SMS، زبان محاوره‌یی است. از برخی گونه‌های خاص؛ مانند SMS رمانتیك و ادبی كه بگذریم، سایر موارد، زبانی عامیانه و غیر ادبی دارد، كه به گفتار نزدیكتر است تا به نوشتار. - زبان SMS، زبان گوشه و كنایه است. بسیاری از پیامها، در لفافه و غیرصریح بیان می‌شود. این امر، ریشه در خصلت كنایه‌گویی و فرار از صراحت لهجه ما ایرانیان دارد.47 - بعد از بیان ویژگیهای SMS در ایران، كاركردهای آن را می‌توان چنین برشمرد: 5 - 2 - پ - كاركرد پیامرسانی پیامرسانی، همان كاركرد اولیه و ذاتی SMS است كه در همه جای دنیا یكسان است و از آن، به سرویس پیام كوتاه یاد می‌شود. تفاوت SMS، با مكالمه تلفنی در آن است كه؛ اولی، به نحو نوشتاری است و در موقعیتهای بسیاری كه امكان مكالمه تلفنی وجود ندارد، به خوبی نقش آن را نمایندگی می‌كند. این كاركرد، از آن رو در ایران مورد اقبال است كه در بسیاری از مواقع،‌خصوصاً در ساعات كاری روز، شبكه مخابراتی كشور از ارایه ارتباط تلفن با موبایل ناتوان است و به اصطلاح، خط‌دهی به موبایل، با مشكل روبه‌رو است. 6 - 2 پ - ایجاد ارتباط انسانی زندگی، در دورانی كه عصر مدرنیسم و صنعت نام گرفته و در اجتماعی كه دوران گذار خود را می‌پیماید، آثاری دارد كه یكی از آنها قربانی شدن روابط انسانی است. ایران و بویژه تهران، كه در حال حاضر در چنین شرایطی قرار دارد، نیازمند یافتن جایگزینهایی برای شیوه‌های سنتی‌تر روابط انسانی است. SMSها، بخشی از این بار اخلاقی را به دوش می‌كشند. چه بسیار SMSها كه موجب شكل گرفتن رابطه‌یی تازه میان دونفر می‌شوند. 7 - 2 - پ - ایجاد تفنن و سرگرمی و تولید انبوه طنز تجربه تلخ هشت سال جنگ، فشار بار دوران سازندگی، مشكلات بسیار مالی و اقتصادی جاری و چندپیشه بودن بسیاری از افراد، باعث شده است تا جامعه به لحاظ روحی سخت نیازمند تفریح و تفنن باشد. از آنجا كه رسانه‌های عمومی، بخوبی این نیاز جامعه را برآورده نمی‌كنند، SMSها، به عنوان رسانه‌یی جایگزین یا مكمل، در تكرار هر روزه خود، كاركردی سخت شادی‌آفرین پیدا كرده‌اند. ایجاد تفنن و سرگرمی، نیازمند انبوهی از فكاهیهای جدید است. SMSها، بویژه با دستمایه قرار دادن امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی،‌عرفی و … هر روز نو می‌شود. 8 - 2 - پ - كاركرد تبلیغاتی این كاركرد بیشتر مورد استفاده كارخانه‌ها، بانكها، برخی ادارات و مراكز دولتی، سازمان صدا و سیما و برخی مراكز دینی قرار می‌گیرد، كه جهت تبلیغ كالاها، یا خدمات خود از آن بهره می‌ برند. گرچه همواره بهره‌برداری از پیام كوتاه، بحثهای حقوقی بیشماری، مبنی بر تجاوز به حریم خصوصی افراد به همراه داشته است، نكته جالب توجه آنكه؛ به رغم اعلام شركت ارتباطات سیار برای جلوگیری از فرستادن این گونه SMSها برای كسانی كه مایل به دریافت آن نباشند، در طول یك سال گذشته، تنها 3561 نفر، از بالغ بر 5 میلیون و 800هزار مشتر ك، درخواست عدم دریافت این گونه پیام‌ها را داده‌اند. 9 - 2 - پ - كاركرد رسانه‌یی مخاطبان رسانه‌ها، دارای علایق خاصی هستند كه در انتخاب رسانه مطلوب، نقش اساسی ایفا می‌كند. به عبارت دیگر، مخاطبان در پی آن هستند كه آنچه را از جنس علایق‌شان است، در رسانه بیابند. با توجه به این اصل، آنچه در مورد رسانه‌های موجود در ایران مشهود است، برآورده نشدن خواست و علایق مخاطبان و نوعی بی‌توجهی به سلیقه آنان رویكرد اطلاع‌رسانی قطره‌چكانی، موجب شده تا در این میان، SMS با توجه به ویژگیهای منحصر به فردش، نقش بدیل را برعهده گیرد. 10 - 2 - پ - ایجاد شبكه‌های اجتماعی مجازی شبكه‌های اجتماعی، بافتهای جامعه است كه به وسیله تارهای نامریی ارتباطات اجتماعی، به هم تنیده شده. یكی از كاركردهای مهم SMS، آن است كه با برقراری ارتباط با دیگران، موجب تقویت یك شبكه اجتماعی و یا ایجاد شبكه‌یی جدید می‌شود. البته، شبكه تازه تأسیس، ممكن است ناپایدار و كم‌دوام، یا پایا و با دوام باشد. در حال حاضر، بسیاری از افراد در اتاقهای گفتگو (Chat - Rooms) و یا وبلاگها، شماره موبایل خود را به دیگران می‌دهند و از آنان درخواست می‌كنند كه SMSهای جدید را برایشان بفرستند. همان‌طور كه، مراجعه‌كنندگان و یادداشت‌نویسان یك وبلاگ، یا اتاق گفتگو، گاه یك شبكه اجتماعی را تشكیل می‌دهند، مبادله كنندگان SMS نیز می‌توانند یك شبكه اجتماعی مجازی ایجاد كنند. شبكه اجتماعی، بسته به موضوع ارتباط اعضا، می‌تواند سیاسی، اجتماعی، مذهبی، ادبی و … باشد. با تشكیل این شبكه‌ها، می‌توان كاركردهای خاصی را نیز از آنها انتظار داشت. این شبكه‌ها، دارای ظرفیتی بالا است و قادر است پیامی را در زمانی بسیار كوتاه، در سرتاسر كشور و در میان لایه‌های مختلف مردم پخش كند.48 11 - 2 - پ - ساخت پذیرشها، یا وجهه‌نظر عملكرد سریع و فراگیر SMS، كه حاصل كاركرد رسانه‌یی و ایجاد شبكه اجتماعی آن است، به كاركرد دیگری منجر می‌شود كه ساخت پذیرش یا وجهه‌نظر است. در شرایط سلب اعتماد از رسانه‌های رسمی، بهترین موقعیت برای رسانه‌های جایگزین پیش می‌آید كه با استفاده از ظرفیتهای خود به ساخت دیدگاه عمومی در مورد مسایل گوناگون بپردازند. SMS در این كاركرد، رسانه‌یی مردمی است كه محتوایش،‌از پذیرش قابل قبولی برخوردار است. 12 - 2 - پ - كاركرد سیاسی كاركرد سیاسی را، شاید بتوان یكی از بزرگترین كار ویژه‌های SMS در ایران دانست. حجم بسیار گسترده‌یی از پیامهای كوتاه، د ارای مضمون سیاسی است. گویی فناوری تازه، بهترین ابزار را در خدمت مردمانی قرار داده است كه در طول تاریخ، همواره ناخرسندی خود از حكومت را با طنز بیان می‌كرده‌اند. كاركردهای سیاسی SMS را می‌توان با شبنامه‌ها مقایسه كرد. شبنامه‌ها، همزمان با ورود دستگاههای چاپ و تكثیر در دوران قاجاریه و متناسب وبا فضای جامعه سیاسی - مطبوعاتی كشور،‌در تاریخ وسایل ارتباط جمعی ایران ظهور پیدا كردند. شبنامه، نشریه‌یی بود كه در برابر روزنامه‌ - كه با هویت مشخص گردانندگان و نویسندگان آن و به صورت آشكار منتشر می‌شد - به صورت پنهانی تهیه، تكثیر و توزیع می‌گردید.بعدها، بویژه در نهضت مشروطه‌، به صورت جنگ‌افزاری كارساز در خدمت برخی از مشروطه‌خواهان قرار گرفت. این نوشته‌ها، با هدفهای سیاسی - اجتماعی و برای برانگیختن مردم بود و از اواخر پادشاهی ناصرالدین شاه باب شد. (49) شبنامه‌ها، در واقع داستانها، گزارشها و اتهام‌نامه‌های علیه شاه و صاحبان سمتهای سیاسی – اجتماعی بود كه بیشتر با قلمی نیشدار، یا طنزآلود، بدون امضا و نشانی، بر روی یك صفحه تكثیر می‌شد. (50) البته، شبنامه‌ها در مواردی دچار كژكار كردیها و بدكاركردهایی نیز شده و در چارچوب غرض‌ورزیها و منافع شخصی، ابزار دست رقبای سیاسی – به منظور تخریب چهره و وجهه رقیب و از میدان به در كردن یكدیگر - شد.(51) به لحاظ تاریخی، برخی از پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، بویژه تاریخ‌نگاران مطبوعات سیاسی، رقابت میان امین‌الدوله با عین‌الدوله در انتشار شبنامه‌های هجوآمیز و فحشنامه‌ها در دوران مظفرالدین شاه و در آستانه انقلاب مشروطه را در این راستا ارزیابی می‌كنند. (52) با وجود به فراموشی سپرده شدن نقش شبنامه، دوباره، ردپای آن را در انتخابات دوره نهم ریاست جمهوری می‌توان دید. در این دوره، شبنامه‌ها، به منظور تخریب چهره و وجهه سیاسی – اجتماعی و تشخیص شماری از كاندیداهای ریاست جمهوری، به كار برده شد. (53) SMS نیز، همچون شبنامه‌ها، در مواردی دچار كژكاركردیهایی شده و در جهت تخریب چهره شخصیتهای سیاسی و رقبای فكری به كار گرفته شده است. بهره‌گیری از SMS كه در دی ماه 1385 در تخریب وجهه رییس سازمان گردشگری و میراث فرهنگی – كه در عین حال معاونت رییس جمهوری دولت اصولگرا را نیز بر عهده دارد - در مراسم افتتاحیه نمایشگاه گردشگری در تركیه، با دست زدن در پایان رقص سماعی، بهانه لازم را به رقبا داد؛ در این زمره قابل ارزیابی و توجه است. كاركرد سیاسی SMS در مقاطعی همچون زمان انتخابات، بسی نمایان‌تر می‌شود. SMS، نخستین تجربه كاركرد سیاسی خود را در انتخابات هفتم مجلس شورای اسلامی از سر گذراند؛ آنجا كه رسانه‌های عمومی، از بحث پیرامون مسأله تحریم انتخابات منع شده بودند، SMSها، پیام طرفداران تحریم را به همه جای كشور رساندند. هرچند، از نتیجه و میزان تأثیرگذاری این پیامها اطلاعاتی در دست نیست، ولی، نفس این اقدام، خود نكته‌یی حائز اهمیت در معادلات سیاسی ارزیابی می‌شود. دومین تجربه سیاسی SMS، در آستانه نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ظهور و بروز یافت. در این انتخابات، بعضی از پیامهای مبادله شده، به منظور تخریب كاندیداهای ریاست جمهوری بوده است. (54) سومین تجربه، مربوط به انتخابات اخیر (24 آذر 1385) شورای شهر و خبرگان است. در این دوره، SMSها، به عنوان ابزار تبلیغات، توانستند بخش وسیعی از كشور را پوشش دهند و SMS به صورتی گسترده، وارد عرصه تبلیغات سیاسی كاندیداها شود. (55) پیامها در این دوره از انتخابات، عاری از تبلیغات تخریبی برای كاندیداهای مختلف بوده و از جریانهای مختلف سیاسی، SMSهایی برای شهروندان، بویژه در تهران و شهرهای بزرگ فرستاده شده است. در جریان انتخابات یاد شده، خبری مبنی بر ضرب و شتم اعضای هیأت نظارت، توسط هواداران یكی از كاندیداهای یك گروه ائتلافی، برای میلیونها نفر در چندین نوبت و به منظور تخریب چهره گروه و كاندیدای رقیب، فرستاده شد. (56) ت) برخی تجربیات جهانی در بهره‌گیری از SMS 1 - ت - تجربه انتخاباتی در كشورهای توسعه یافته در این سالها، پیشرفتهای فناوری و الكترونیك شدن مراكز و سازمانهای دولتی و خصوصی، رشد چشمگیر داشته است. سیستمهای الكترونیك، مانند دولت الكترونیك(57) و اخیراً، رأی‌گیری الكترونیك(58)، روز به روز در حال نفوذ به زندگی مردمان است. تجربه نشان داده كه الكترونیك كردن بخش یا بخشهایی از یك سازمان، رشد كیفی مناسبی در روند كاری آن سازمان به وجود آورده است. یكی از مهمترین اهداف دولت الكترونیك(59)، صرفه‌جویی در وقت مردم و كاهش هزینه‌های اجرایی سازمانهای دولتی است كه سیستم رأی گیری الكترونیك، به عنوان زیرسیستم دولت الكترونیك، چنین اهدافی را دنبال می‌كند. (60) انتخابات عمومی در كشورهای اروپایی و آمریكایی، در سال‌های اخیر، به صورت نیمه الكترونیكی و الكترونیك امتحان شده و نتایج مطلوبی را هم به دنبال داشته است. (61) طبق آمار هم پرسیهای به عمل آمده در این كشورها، به طور میانگین 75% از مردم (90% مردم بلژیك، 70% مردم انگلستان، 75% مردم ایالات متحده آمریكا) با الكترونیكی كردن سیستمهای رأی گیری – جهت اطمینان بیشتر از صحت برگذاری انتخابات و همچنین افزایش سرعت در ا اجرا و كاهش هزینه‌ها – موافق هستند. یكی از مهمترین مشكلات در كشورهای اروپایی و آمریكایی، پایین آمدن شمار شركت‌كنندگان در انتخابات عمومی است. چنان كه در اروپا، تعداد شركت‌كنندگان در سال 1950 كه 37/83% بود، در آخرین انتخابات پارلمان، به حدود 24% كاهش یافته است. همین مشكل، باعث شده كه حتا، كشورهای محافظه كار، مانند انگلستان - كه دارای روند انتخاباتی ثابت در 100 سال گذشته بودند – طرحهای جدید و مورد اعتماد برای مردم، جهت افزایش تعداد شركت‌كنندگان در انتخابات ارایه دهند. (62) 1 - 1 - ت - نیوزیلند دولت نیوزیلند برای انتخابات پارلمانی در سال 2005 میلادی، پیام كوتاه را به عنوان اصلی‌ترین گزینه ارتباطی برای عموم مردم در نظر گرفت. دولت این كشور، اهداف خود را از به كارگیری SMS در این انتخابات، به این شرح اعلام كرد: 1 - متقاعد كردن افراد واجد شرایط برای ثبت نام در انتخابات پارلمانی سال 2005، 2 - گسترش مبارزات انتخاباتی و تماس با مركز، كه به طور گسترده‌ بر كاربران زیر متمركز است: افرادی كه تا به حال رأی نداده‌اند، افرادی كه تازه 18 ساله شده‌اند، افرادی كه بتازگی مهاجرت كرده‌اند (مهاجران) و افرادی كه انگلیسی، زبان دوم آنهااست. 3 - برقراری ارتباط در زمان كوتاه، از راه یك مركز پیام كوتاه و همچنین پشتیبانی و حمایت از روند كاری خدمات حوزه‌های رأی گیری در مكانهای مختلف. 4 - منظم كردن و دسته‌بندی اطلاعات و آرا، از طریق تماسهای پیام كوتاه دو طرفه، با گزارش جزییات؛ شامل طبقه‌بندی خدمات، زمان انتظار، زمان استفاده و … در یك مركز پیام كوتاه. در نیوزیلند، SMS به منظور شكستن حصارها و محدودیتهای ثبت نام برای شركت‌كنندگان درانتخابات معرفی شده، بخصوص جوانان، توانستند با استفاده از این سرویس، ثبت‌نام خود را با كمترین تأخیر انجام دهند. همچنین، درخواست برای ثبت نام انتخاباتی، به واسطه سرویس پیام كوتاه افزایش یافت. از سوی دیگر، سیستم، دسترسی مردم را به فرم ثبت‌نام آسانتر كرد. بر این اساس، معرفی شبكه پیام كوتاه، دسترسی كاربران را تا حدود 50% افزایش داد. یك پیام كوتاه كاربر را تحریك می‌كند تا وارد عمل شود و این عمل از طریق SMS خیلی سریعتر از E - mail و تلفن صورت می‌گیرد. در انتخابات نیوزیلند، تماسها، حدود 72% در دو هفته نخست، در مقایسه با سال 2002، افزایش یافت. مركز ثبت انتخابات، با نتایج جالبی در استفاده از SMS، به عنوان یك گزینه اصلی تماس، روبه‌رو شد. این مركز، در دو هفته نخست، در مقایسه با سال 2002، 72% درخواست برای ثبت نام داشته است. 51% درخواستهای ثبت شده، از طریق SMS بود و این در حالی بود كه همه كاربران، همچنین امكان انتخاب گزینه‌های دیگری؛ همچون تلفن یا اینترنت را نیز داشته‌اند. در مقایسه با سال 2002، كاربران تلفن و نامه در یك حد بوده‌اند. اما، كاربران E - mail در سال 2005، حدود 80% كاهش یاتفه‌اند (انها SMS را به E - mail ترجیح داده‌اند). همچنان كه مطرح شد، از آنجا كه هزینه تماس هر كاربر از طریق SMS، 80% ارزانتر از هزینه مكالمه است، استقبال از SMS در این انتخابات، بیش از حدی بود كه مسوولان این كشور انتظار آن را داشتند. (63) 2 - 1 - ت - انگلستان در انگلستان نیز شورای شهر شفیلد،(64) انتخابات سالانه را، از یك راه برنامه نوین سه گزینه‌یی،انجام داد. در ماه می سالهای 2002 و 2003 در انتخابات مجلس، رأی دهندگان توانستند از سه ابزار سده 21، یعنی: اینترنت، تلفن مجانی(65) و فرستادن متن از روش SMS و یا از راه دسترسی عمومی به صندوقها و مراكز سنتی رأی گیری، آرای خود را ثبت كنند. در آغاز روی كارآمدن رهبران جدید، اداره نخست‌وزیری انگلستان نگرانی خود را درباره كاهش شركت‌كنندگان اعلام كرد. چنان كه، در سال 2000، آرای انتخابات ملی، تا 6/29% كاهش یافت و در سال 2001، در انتخابات سراسری، آراء به 4/59% كاستی گرفت و این كمترین اندازه مشاركت از زمان جنگ جهانی اول بود. در همان زمان، شورای شهر شفیلد تصمیم به استفاده از رأی گیری به شیوه الكترونیكی گرفت. این دسترسی جدید به شیوه‌های نوین انتخابات، یك سكوی پرتاب را برای دولت ایجاد كرد و اهداف دموكراسی الكترونیكی، همانند گسترش استفاده از كارتهای هوشمند، انتخابات مجازی و نظرسنجیها را فراهم آورده است. با این اهداف كلیدی و نشانگرهای اجرایی، شورای شهر شفیلد یك برنامه طراحی كرده است: - رأی گیری آسانتر و در دسترس‌تر، - تازه كردن سامانه رأی گیری در سده 21، - آسان كردن ارتباط عموم مردم با دولت، از طریق معرفی دولت الكترونیك. پروژه، به منظور سازگاری با تغییرات در فناوری و سیاست دولت و گسترشهای قانون طراحی شده است. نتایج به دست آمده در این پروژه، از نظر همه مسوولان محلی شركت‌كننده، موفق بوده و علاقه مردم را به چنین مدیریتهایی جلب كرده است. (66) نتایج به دست آمده، حاكی از افزایش 8% در رأی گیری جدید نسبت به رأی گیری سنتی است. همچنین، تقریباً 40% افرادی كه رأی می‌دهند، از شیوه جدید استفاده می‌كنند و رأی الكترونیكی، بیش از روش پستی مورد استفاده قرار می‌گیرد. (67) 3 - 1 - ت - مجارستان مجارستان در انتخابات آوریل سال 2002 میلادی از SMS و E - mail برای انتخابات بهره برد. در این انتخابات، رقابت سخت طرفین با نتایج به دست آمده، گروههای انتخاباتی را به هم نزدیك كرده است. در طی دو هفته آخر مبارزات انتخاباتی، بین طرفهای رقایت انتخاباتی، فناوری متقابل، ارتباطات میان مردمی؛ به طور ناگهانی در مقیاس بزرگی مورد استفاده قرار گرفت. در كشوری با 10 میلیون نفر جمعیت، حدود 53% مردم آن تلفن همراه دارند و 15% كاربر اینترنت هستند. در این انتخابات، میلیونها پیام كوتاه سیاسی از طرف هواداران احزاب، به روشهای E - mail یا SMS فرستاده شد. در طول مبارزات انتخاباتی، روزانه حجم SMS در حدود 20 الی 30 درصد افزایش یافت. مشاركت مردم این كشور در این انتخابات فزونی گرفت، به طوری كه نقش مهم فناوری جدید در طول رقابت انتخاباتی در مجارستان، بی‌سابقه بوده است. (68) 2 - ت - جنبش سیاسی SMS در شرق آسیا 1 - 2 - ت - فیلیپین فیلیپین، در سال 2002، نخستین آزمایش واقعی فناوری فرستادن پیامهای كوتاه را در معرض دید همگان گذاشت. «هاوار رینگولد» نویسنده كتاب «جوامع هوشمند: انقلاب اجتماعی آینده» می‌گوید: تظاهركنندگان سیاهپوش فیلیپینی، از راه یك خطر سیار منفرد، خبردار شده بودند كه قرار است تجمع اعتراض‌آمیزی در یكی از خیابانهای شهر مانیل برپا شود. متن پیغام دریافتی آنها از این قرار بود؛ “Black EDSA. Dress 2Go” در واقع، به طور خلاصه، به نشانی محل برپایی تجمع اشاره و تأكید شده بود كه معترضان، لباس سیاه به تن كنند. برپایی این قبیل تجمعات، سرانجام به واژگونی حكومت «جوزف استرادا» رئیس جمهور وقت فیلیپین انجامید. از آن زمان تاكنون، استفاده از SMS به عنوان یك ابزار سیاسی بسیار فراگیرتر شده است. رینگولد در این باره می‌گوید: «رویدادهای بزرگی در نتیجه استفاده از این فناوری در حال اتفاق افتادن است. من می‌توانم كشورهای چندی را در بخشهای مختلف جهان در ذهن خویش مجسم كنم كه انتخابات آنها در آینده تحت تأثیر این فناوری قرار می‌گیرد.»(69) 2 - 2 - ت – كره جنوبی كره جنوبی، نمونه جالبی از تأثیر فناوری SMS بر سرنوشت انتخابات آن است. هم‌اكنون، بسیاری از كارشناسان كره‌یی با این عقیده موافقند كه «روموهیون» رئیس جمهور فعلی، هرگز بدون كمك اینترنت و SMS قادر به پیروزی در انتخابات گذشته نبود. اوضاع داخلی كره در دسامبر سال 2002، به گونه‌یی بود كه جریان اصلی رسانه‌های محافظه‌كار، با تمام قوا از «لی‌هوی‌چانگ» رقیب انتخاباتی «رو»‌ طرفداری می‌كردند، بویژه، زمانی كه یكی از رقبای پیشین - كه صلاحیت «رو» را مورد تأیید قرار داده بود – به طور غیرمنتظره، پشتیبانی خویش را از او در آستانه روز برگذاری انتخابات قطع كرد. اما، هواداران تبلیغاتی «رو» - كه بیشترشان از نسل جوانتر «فناوری اطلاعات» بودند - تلاش پیگیری را در واپسین دقایق و لحظه‌های باقیمانده به برگذاری انتخابات صورت دادند. آنها، با فرستادن نامه‌های الكترونیك E.mail) و SMS) برای 800 هزار رأی دهنده در صبح انتخابات، عملاً تلاش كردند تا مخاطبان پیامهای خویش را به حضور در پای صندوقهای رأی تشویق كنند. با تلاش وبسایت‌های خبری جایگزین، نظیر oh, My News و فرستادن پیامهای SMS، «رو» توانست در انتخابات ریاست جمهوری آن سال، با اختلاف فقط دو درصد، بر رقیب خود پیروز شود. مدیر بین‌المللی oh, My News می‌گوید: «شاید شما به برنامه‌های تولید شده در تلویزیون اعتماد نداشته باشید، اما، یقیناً پیغامی را كه از یك دوست دریافت می‌كنید، جدی خواهید گرفت.»70 3 - 2 - ت - كره شمالی كره‌شمالی، در زمره منزوی‌ترین رژیمهای استبدادی جهان طبقه‌بندی می‌شود. ورود شمار قابل توجهی از خطوط تلفن سیار از كشور چین، باعث شده است تا تلاش مراجع حكومتی برای ممنوع ساختن استفاده از این قبیل وسایل ارتباطی، تا حد زیادی ناكام جلوه كند. فعالان حقوق بشر، طی سالیان متمادی تلاش می‌كردند تا برای آگاه ساختن مردم كره از تحولات منطقه‌یی و بین‌المللی، به قاچاق رادیو به این كشور فقیر بسنده كنند. اما، همین افراد، در حال حاضر با حیرت عمیقی به نقش و تأثیرگذاری فناوری موبایل در بهبود شرایط داخلی جوامع بسته می‌نگرند. 4 - 2 - ت - چین در كشورهایی مانند چین، كه اینترنت را سانسور می‌كنند، تلفن سیار می‌تواند نقش مهمتری بازی كند. آنها، یكی از معدود ابزارها برای بیان ناگفته‌ها - بی‌ترس از سانسور - را در اختیار افراد می‌گذارند. این كشور، بزرگترین بازار تلفن سیار را، با كمابیش 350 میلیون كاربر، در اختیار دارد. در دسامبر 2005، 12هزار كارگر چینی، در اعتراض به یك تهیه كننده محصولات Wal - mart دست به اعتصاب زدند. اگرچه آنها در یك اتحادیه متشكل نبودند، اما دسترسی به SMS كافی بود تا هماهنگی لازم برای تبلور چنین اعتراضی پدید آید. بهار سال 2006، چین به مدت سه هفته در تب اعتراضات وسیع ضد ژاپنی می‌سوخت. جوانان چینی، با فرستادن نامه‌های الكترونیكی و پیغامهای كوتاه‌ چند حرفی، عملاً هموطنان خویش را به تحریم كالاهای ژاپنی و روانه شدن به خیابانها تشویق می‌كردند. اطلاعات بعدی، در مورد مسیرهای راهپیمایی و حتا، نوع شعارهایی كه قرار بود فریاد زده شود، جزء عناصر اصلی پیغامها بود. اگرچه این پیغامها هیچ هویت سازمانی آشكاری نداشت، اما، كمك كرد تا 20 هزار نفر برای برپایی یك راهپیمایی سراسری در 16 آوریل گردهم آیند. از زمانی كه حكومت چین درصدد برآمده است تا راهی را برای فیلتر كردن عملی پیامهای SMS بیابد، بارها ناچار شده تا از طریق توسل به همین فناوری، به فرستادن پیغامهای هشداردهنده در مورد لزوم گردن نهادن به مقررات داخلی و حفظ آرامش جامعه بپردازد. با این حال، شیوع فناوری فرستادن پیام كوتاه، نمایانگر چالشی جدی برای حكومت چین است. پس از اعتراضات خونین دانشجویان و فعالان سیاسی در میدان «تیان آن‌من» مراجع حكومتی در چین به تصویب مقرراتی پرداختند كه به موجب آنها گرفتن پروانه از نمایندگیهای محلی امنیت عمومی سراسر كشور، برای برپایی تظاهرات تاكید شده است. «كیانگ ژیائو» مدیر «پروژه اینترنت چین» در دانشگاه كالیفرنیا در بركلی می گوید: «حالا هركس می تواند از SMS و E - mail برای سازماندهی یك اعتراض دسته جمعی در مقیاس بزرگ استفاده كند، بدون این كه نیازی به گرفتن پروانه از دولت باشد». وی در ادامه می‌افزاید:«جوانان امروز چین ابزارهای ارتباطی بسیار قدرتمندی را در اختیار دارند.»71 3 - ت - دموكراسی سازی در خاورمیانه 1 - 3 - ت - لبنان فرستادن پیغام از طریق خطوط تلفن همراه در خاورمیانه نیز تأثیرات عمیقی را برجای نهاده است. در مارس سال 2005، شهروندان لبنانی از E - mail و SMS برای سازماندهی یك راهپیمایی بسیار باشكوه در بیروت استفاده كردند و موفق شدند تا یك میلیون تظاهر كننده را كه ظاهراً همگی خواستار خروج نظامیان سوری از كشورشان و نیز كناره‌گیری دولت طرفدار سوریه در لبنان بودند، جمع كنند. حدود یك ماه بعد، زیر فشار سازمان ملل متحد و فشار تظاهركنندگان لبنانی، 14 هزار نظامی سوری مجبور به ترك لبنان و پایان دادن به حضور 29 ساله خویش در این كشور شدند. 2 - 3 - ت - كویت در كویت نیز، زنان با تشكیل تجمعاتی – كه گستردگی و تنوع آنها تاكنون سابقه نداشته است - خواستار برخورداری از حق رأی در انتخابات كشورشان شدند. برخلاف سالهای پیش، اعتراضات امسال زنان كویتی بسیار مؤثرتر بوده است. زیرا، امكان فرستادن پیام از طریق تلفنهای همراه، در عمل به ظاهر كنندگان كویتی اجازه داد تا دختران جوان را از مدرسه‌ها بیرون بكشند و به خیابانها روانه كنند تا از این طریق به پیشبرد اهداف خویش امیدوارتر باشند. تلاشهای معترضان، بالاخره، نتیجه داد. پارلمان كویت، اخیراً لایحه‌یی را به تصویب رساند كه براساس آن، زنان این كشور حق رأی دادن در انتخابات و خیز برداشتن برای تصدی كرسیهای پارلمانی و شورای محلی را خواهند داشت.72 3 - 3 - ت - عراق در عراق نیز، با توجه به شرایط حاكم براین كشور، مضامین پیامهای كوتاه؛ شامل لطیفه‌ها و صداهایی درباره بمب‌گذاریهای انتحاری، فرقه‌گرایی، قیمت بنزین، صدام حسین و بوش است. محتوای یكی از پیامهای ظریف و نیشدار این است: «جناب بوش، یك برنامه زمانبندی شده برای عقب‌نشینی مردم عراق از خاك این كشور را اعلام كرده است!». در این كشور، به دلیل شرایط امنیتی، بیشتر رستورانها، كافه‌ها و سینماها بسته است. بنابراین، پیام كوتاه و زنگهای گوناگون برای عراقیها، به عنوان وسیله‌یی برای ایجاد تفنن و سرگرمی، به كار می‌رود. بعضی از عراقی‌ها، از موبایل‌های خود برای بیان اظهارات سیاسی استفاده می‌كنند. همین‌طور، طرفهای رقابتهای سیاسی، از زنگهایی با مضامین «سرزمین من عراق» و یا سرود ملی این كشور پیش از صدام - به سبب محبوبیت پیام كوتاه - به عنوان راهی برای كسب پیروزی در مبازرات پارلمانی سال گذشته این كشور استفاده كردند.73 نتیجه گیری بنیان كاركردگرایی بر این واقعیت استوار است كه دوام و بقای كلیه سنن و مناسبات و نهادهای اجتماعی، به كار یا وظیفه‌یی بستگی دارد كه در نظام اجتماعی برعهده می‌گیرند. در این میان، آنچه مطرح و مهم تلقی می‌شود، سودمندی آنها در كل نظام است. زیرا، مبادله را تسهیل می‌كنند تا كلیه گروههای درگیر و عناصر ذینفع از آن بهره جویند.74 در این مقاله، تلاش شد تا ضمن طرح كار ویژه‌های مختلف SMS، وجوه مختلف كاركردی این ابزار نوین ارتباطی - بویژه با ذكر مصادیق و نمونه‌هایی از آن - مورد طرح و بررسی قرار گیرد. گفتن ندارد كه ارتباطات، عامل مهمی برای دگرگونی و تحول در جهان معاصر است. از اختراع صنعت چاپ و تحول در جهان معاصر است. از اختراع صنعت چاپ گرفته تا پیدایش فناوریهای نوین مخابراتی و ارتباطی، همگی در خدمت تغییر و تحول بوده است. تلفن همراه، از جمله آ‌خرین فناوریهایی است كه با وجود مدت كمی كه از ورود آن به كشور ما می‌گذرد، تأثیرات چشمگیری را در حوزه‌های گوناگون به جای گذاشته است. در كشورهایی كه دستاوردهای چشمگیر در حوزه فناوری داشته‌اند، همچون كره جنوبی، فرستادن پیام با تلفنهای همراه، به شیوه‌ای برای ترویج چیزی تبدیل شده است كه كارشناسان، از آن به عنوان «دموكراسی موبایل» یاد می‌كنند. این حالت، در جوامع كنترل شده‌یی، مانند چین و كشورهای خاورمیانه، حتا، شدت بیشتری دارد. زیرا فناوری‌ فرستادن پیامهای كوتاه، با نظارت گسترده مراجع حكومتی روبه رو نبوده و هزینه مادی – امنیتی آن نیز چندان زیاد نیست. در عمل كانال زیرزمینی تازه‌ای برای بیان حقایق سانسور نشده - البته در قالب عبارتهای كوتاه – فراهم آمده است. تظاهركنندگان از این ابزار پیشرفته برای بسیج افكار عمومی، جهت برپایی تجمعات اعتراض‌آمیز، هشدار به مراجع حكومتی در برابر تضییع حقوق شهروندان و بعضاً، پخش هرزنامه‌های سیاسی، استفاده می‌كنند. این فناوری، همچون جوامع را قادر ساخته تا با سرعت بی‌نظیری، به طراحی اقدامات دسته جمعی بپردازند. البته، فرستادن پیامهای كوتاه از طریق تلفن همراه، می‌تواند به ابزاری در خدمت گروههای تروریستی نیز قرار گیرد. شبكه تروریستی «القاعده» طی سالیان اخیر توانسته است، با بهره‌گیری از این فناوری، نیروهای خود را سازماندهی كند. مواردی نیز وجود داشته كه قابلیت فرستادن پیامهای كوتاه عملاً بروز خشونتهای جبران ناپذیری را موجب شده است. رینگولد می‌گوید: نمی‌خواهم بگویم كه فناوری موبایل یكسره خوب یابد است؛ در حقیقت، وقتی زمان برگزاری انتخابات فرا می‌رسد، شما می‌خواهید به نتیجه آن بیندیشید. بی‌گمان دوست ندارید كه دیگران بی‌انگیزه لازم و بی‌آگاهی و اندیشیدن، با موضوعی به این پایه از این اهمیت برخورد كنند. با تمام این اوصاف، فعالان حوزه‌های سیاسی و اجتماعی، به طور كاملاً محتاطانه‌یی، امیدوارند كه این فناوری تأثیرات عمیقی را در بطن جوامع محدود كننده آزادی بیان ایجاد كند و استفاده از فناوری موبایل در كنار اینترنت و خدمات پستی آن بتواند آینده‌یی متفاوت را برای جهانیان رقم بزند. پاورقی‌ها: 1 - عضو هیأت علمی دانشكده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران مركزی) 2 - كارشناس ارشد رشته روابط بین‌الملل 3 - Short Message service 4 - SMS، به عنوان ابزار نوین ارتباطی از دیدگاههای مختلفی از جمله: نظریات ارتباطی، قابل بررسی است و شناخت و بررسی دقیق جنبه‌های مختلف آن، وقت و فرصت بیشتری را می‌طلبد، كه در این مختصر نمی‌گنجد. جهت آشنایی با نظریات ارتباطی، نگاه كنید به: الف)ورنر سورین، جمیز تانكارد، نظریه‌های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1381. ب) داود زارعیان، مبانی كلی ارتباطات جمعی، تهران: انتشارات كارگزار روابط عمومی، 1382. 5 - Functionalism Theory 6 - تقی آزاد ارمكی، نظریه‌های جامعه‌شناسی، تهران: انتشارات سروش، 1376، ص 49. 7 - Wholes 8 - sub - systems 9 - تام او. سولیوان و دیگران، مفاهیم كلیدی ارتباطات، ترجمه میرحسن رییس زاده، تهران: انتشارات فصل نو، 1385، ص 173. 10 - غلام عباس، نظریه‌های جامعه‌شناسی، چ 10، تهران: انتشارات سمت، 1383، ص 212. 11 - Disintegration 12 - unstability 13 - حسین ابوالحسن تنهایی، درآمدی بر مكاتب و نظریه‌های جامعه‌شناسی، تهران: انتشارات مرندیز، 1374، صص 6 - 75. 14 - تقی آزادارمكی، همان، ص 50. و نیز بنگرید به: - Bert N. Adams, R.A. Sydie, Sociological Theory, Thousand Oaks, California: Pine forge Press, 2001, pp. 59, 230, 259. 273, 603. 15 - هرمز مهرداد، مقدمه‌یی بر نظریات و مفاهیم ارتباطات جمعی، تهران: انتشارات فاران، 1380، ص 44. 16 - مقایسه كنید با: دنیس مك كوایل، درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1382، ص 105. 17 - مقایسه كنید با: هرمز مهرداد، همان، ص 74. 18 - Correlation 19 - Continuity 20 - Mobilization 21 - مقایسه كنید با: همان، صص 7 - 76. 22 - حمیرا مشیرزاده، درآمدی نظری بر جنبشهای اجتماعی، تهران: پژوهشكده امام خمینی و انقلاب اسلامی، 1381، صص 62 - 261. 23 - جهت آشنایی با ویژگیها و دیدگاه نظریه‌پردازان جنبشهای نوین اجتماعی، ر.ك. به: الف)دوناتلادلاپورتا، ماریو دیانی، مقدمه‌یی بر جنبشهای اجتماعی، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: انتشارات كویر، 1384. ب) علی كریمی، «جنبشهای جدید اجتماعی و هویت با تأكید بر ایران»، در كتاب نهادهای مدنی و هویت در ایران، تهران: انتشارات تمدن ایرانی، 1385. 24 - Scott B. Guthery & Mary J. Gronin, Mobile Application Development with SMS and SIM, New York: Mc Graw - hill, 2002. 25 - Point to point 26 - Point to multipoint 27 - http://www.azarsms.com/faq.html#03 (7/1/2007) 28 - http://www.Zenith-sms.com/beta/smsinfo.asp (10/1/2007) 29 - http://www.aftab.ir/news/2006/apr/22/c3c1145703972-science-education-information-tech-nology.php (4/11/2006) 30 - Ibid. 31 - Ibid. 32 - رضا شوقی، «تحلیل جامعه‌شناسی پدیده اس. ام. اس ایرانی» در: - http://www.radiozameneh.com/special/2006/10/post-15-html (19/11/2006). 33 - امیر مسعود رادی، «SMS فراتراز یك پیام»، در: - http://www.kurdsms.com/news/9 (4/11/2006) 34 - http://www.tcwmagazine.com/tahlil/m8- 6.Htm (4/11/2006). 35 - http://www.aftab.ir/news/2006/apr/22/c3c114503972-science-education-information-tech-nology.php (4/11/2006). 36 - Interactive 37 - زمانی كه سیستم ارتباطی كه در كنار تلویزیون وجود داشته باشد، به طوری كه بینندگان از داخل منازل خود نوعی ارتباط دوسویه را با مجریان یك برنامه برقرار كنند، این تلویزیون اینتراكتیو نامیده می‌شود. 38 - http://www.taban.net/totala.Php? Ide-15/14 (4/11/2006). 39 - http://www.tct.ir/componentsi.php? rO v=88 KMAPDZGR…(27/12/2006) 40 - http://www.itna itna ir/archives/telecom/004168.Php (11/4/2006). 41 - http://www.aftab.op.cit. 42 - http://www.itna.ir/archives/telecom/004168.Php (11/5/2006). 43 - http://www.hamshahri.org/News/? Id=18777 (27/3/2007). 44 - رضا شوقی، همان. و نیز جهت اطلاع بیشتر ر.ك به: حسن جوادی، تاریخ طنز در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات كاروان، 1384. 45 - http://www.Aftab.Op.cit 46 - روزنامه فناوری اطلاعات، سال اول، شماره 155، 6/9/1385، ص 5. 47 - رضا شوقی، همان. 48 - جهت اطلاع بیشتر از جامعه مجازی ر.ك به: الف) ژان ماری گنو، آینده آزادی: چالشهای جهانی شدن دموكراسی، ترجمه عبدالحسین نیك گهر، تهران: دفتر مطالعات سیاسی بین‌المللی، 1384، ص 92. ب)جمیز اسلوین، اینترنت و جامعه، ترجمه عباس گیلوری و علی رادباوه، تهران: نشر كتابدار، 1380، صص 83 - 82. پ)هیوبرت دریفوس، نگاهی فلسفی به اینترنت، ترجمه علی ملائكه، تهران: انتشارات گام نو، 1383، ص 162. ت) مرادعلی صدوقی، تكنولوژی اطلاعات و حاكمیت ملی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی بین‌المللی، 1380، صص 47 و 162 - 160. H) Leaha Lieverouw, Sonialivings Tone (ed), Hand Book of New Media, London: SAGE Publication, 2002, pp. 39 - 41. 49 - ناصرالدین پروین، تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان، 2ج، تهران: مركز نشر دانشگاهی، 1377، ج 1، ص 182. 50 - همان، ص 184. 51 - جهت اطلاع بیشتر در مورد شبنامه‌ها ر.ك به: الف) ناصرالدین پروین، همان، ج 2، صص 82 - 377. ب)فرید قاسمی، سرگذشت مطبوعات ایران: روزگار محمدشاه و ناصرالدین شاه، 2 ج، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ج 2، صص 38 - 1837. 52 - الف) محیط طباطبایی، تاریخ تحلیلی مطبوعات ایران، چ 2، تهران: مؤسسه انتشارات بعثت، 1375، ص 102. ب)عبدالرحیم ذاكر حسین، مطبوعات سیاسی ایران در عصر مشروطیت، چ 3، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1375، صص 47 و 48. 53 - جهت آشنایی با فضای انتخابات دوره نهم ریاست جمهوری و نقش شبنامه‌ها ر.ك.به: - امیر سیاح، نقش آفرینان سوم تیر، تهران: ناشر مؤلف، 1384، صص 64 و 66، 67. 54 - «انقلاب كوچك پیام كوتاه در انتخابات»، در: - http://daily.Ghajar.ir/archives/039020.Html (4/7/2005). 55 - جذب SMS به صورت انبوه، از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، به بخش خصوصی واگذار شد كه سه شركت اقدام به فرستادن SMSهای انبوه می‌كنند. این شركتها، موظفند مفاد آیین‌نامه‌یی را كه در سال 1383 تصویب شد و ضمانت اجرایی دارد، رعایت كنند. این آیین‌نامه، در پنج اصل مطرح می‌شود: الف) با اصول و مبانی دین اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مغایرت نداشته باشد و در تضاد نباشد. ب) باعث تشویش اذهان عمومی نگردد. پ) مخل نظم و آرامش حاكم بر جامعه نباشد ت) به اخلاق حسنه حاكم بر جامعه آسیب نرساند. ث) با سیاستهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی كشور مغایرت نداشته باشد. 56 - «آخرین تلاشها برای انتخابات» در: - http:www.irna.com/fa/news/view/line-7/8509224801101134.htm (13/11/2006). 57 - E - Government 58 - E - Voting 59 - جهت آشنایی بیشتر با تعریف، ساختار، اهداف و مزایای دولت الكترونیكی ر.ك. به: الف) محمد حسن مرادی، رقیه هاشمی، فناوری اطلاعات و دولت الكترونیكی، همدان: انتشارات نور علم، 1384، صص 98 - 73. ب) پاتریسیاجی، پاسكوال، دولت الكترونیكی، ترجمه مسعود شفیعی، تهران: انتشارات پیام‌رسان، 1384، صص 9،10،18،24،26. 60 - Rachel K. Gibson, Andrea Rommele & Stephen j. Ward (ed), Electronic Demoaracy, London: Routledge, 2004, pp. 40, 44, 48 - 56, 195. 61 - Graeme Browning , Electronic Democracy: using The Internet to Transform American Political, second Edition, New Jersey: Information today, Inc, 2002, pp. 131 - 168. 62 - جابر كریم‌پور، كامل نورانی، «انتخابات الكترونیكی در دولت الكترونیكی»، در: - http://www.irandoc.ac.ac.ir/Data/E-J/ vol 4/noorani.Htm (24/11/2006). 63 - http://www.callcentre - expo.co. uk/Ex-hibitorilibrary/302/Elections.Pdf (22/10/2006). 64 - Sheffield 65 - Free phone 66 - “Edemocracy in Sheffield”, in http://unpanl. Un. Org/ intradoc/ groups/ public/documents/ other/ uNpANo 22729. Pdf (22/10/2006) 67 - Ibid. 68 - Steven Clift, “Mobile Text Message (sms) and Plitics - Hungary and China”, in: the http://www.mailarchive. com/do - wire@tc. Umn. Edu/msgoo 481 - html (23/5/2002). 69 - كتی هونگ، «sms فناوری نوین ارتباطی راهی به سوی آینده»، در: - http: www.kurdsms.com/news/11/(10/3/2006). 70 - همان. 71 - همان. 72 - كتی هونگ، همان. 73 - Hossamel. Hamalawy, “sms culture in Iraq”, in: http://arabist/net/ archives/2006/08/22/sms-culturein-iraq (22/8/2006). 74 - بنگرید به: غلامعباس توسلی، نظریه‌های جامعه‌شناسی، چ 3، تهران: سمت، 1371، ص 212. ..................................................................................... منبع: ماهنامه اطلاعات سیاسی‌اقتصادی شماره 346-345 http://www.ecell.ir/article/001167.php http://www.ecell.ir/article/001167.php منیره‌عرب/مجتبی مقصودی Wed, 12 Nov 2008 16:12:32 +0330 علی دهقان‌منشاوی خواسته یا ناخواسته همه ما در عصر فناوری اطلاعات باید از ارتباطات بهره‌مند شویم. یادم میاد اولین باری كه یك موبایل را جلوی چشم‌های خودم و درون دستانم دیدم با همان سیم‌كارت‌هایی كه كاملاً و بدون جدا شدن از بدنه كارت، داخل موبایل گذاشته می‌شدند یعنی همان زمان‌هایی كه موبایل‌ها همراه با سیم‌كارت بودند شاید بیش از ده سال از آن ماجرا نگذشته باشد آن موقع‌ها اگر كسی موبایل داشت انگار همه عالم را یكجا خریده بود. قبلاً گمان عمومی این بود كه فقط هركسی پولدار هست از موبایل استفاده می‌كند اما الان گاهی اوقات مردم گمان می‌كنند اگر فلان شخص موبایل ندارد به خاطر این است كه یا برای موبایلش منشی گرفت یا آن‌قدر پول دارد و مشغول شمردن آنهاست كه فرصت سر خاراندن ندارد چه رسد به جواب دادن موبایل. بعضی‌ها معتقدند اولین خوبی موبایل در دسترس بودن آن است و برخی كه همان بعضی را شامل می‌شوند معتقدند كه اولین بدی موبایل در دسترس بودن آن است شاید هركس برای خود دلیلی داشته باشد كه از موبایل استفاده نكند اما خواهیم دانست كه دلایل دیگری هم وجود دارد كه ما از موبایل حداقل استفاده را داشته باشیم. كم‌كم روزگار این طور رقم خورد كه سیم‌كارت‌ها برای موبایل فروخته شدند. تازه آن موقع‌ها گوشی‌ها یا زغالی بودند یا گازوئیلی مثل امروز نفتی و گازی نشده‌ بودند. حافظه موبایل‌ها كم‌كم بالاتر رفت و موبایل‌ها با فناوری مادون قرمز یا «infrared» قادر به ارتباط از نوع نزدیك شدند. چند سال بعد با ورود ایرانسل به جمع اپراتورهای مخابراتی‌ و با ارزان شدن سیم‌كارت به واسطه تبلیغات وسیع و سیم‌كارت‌های اعتباری ایرانسل و همچنین تالیا، هر آدم آسیب‌پذیری هم مجهز به یك دستگاه موبایل شد و تقریبا از همان زمان‌ها رسم ارزانتر بودن سیم‌كارت از گوشی مد شد. رفته رفته هركجا می‌نشستی انگار همه دور و بری‌ها موبایل‌دار شده بودند و یك دفعه بشر به این فكر فرو رفت كه چه خوب است عیدها برای رفقا و فك‌وفامیل به‌جای عید دیدنی یك پیامك ناقابل نثار كرده و او را به خیر و جانش هم به سلامت. این طور بود كه هركس هر رفیقی و فامیلی كه داشت یا نداشت در لیست ارسال پیامك خود اضافه كرد و با فشار دادن یك كلید كلی حال و احوال و روبوسی می‌كرد و از آن حوالی و حواشی بود كه پیامك‌های تصویری هم بازار خودشان را پیدا كردند. گذشته از پیامك‌های تصویری سیل عظیمی از جك‌‌ها، جفنگ‌ها و چه بسا چرت‌وپرت‌ جات و از این قبیل به سمت گوشی‌ها سرازیر شد و راه خوبی هم بود كه عده‌ای این وسط یك شنای حسابی كرده باشند و با شنا در آب گل‌‌آلود هم آشنا شوند كه برخی هم اصطلاحاً در فاضلاب‌های غیربهداشتی شنا كردند و آفت‌زده شدند. بگذریم از آمارهای نجومی از سیل فاضلاب‌های پیامكی. نمی‌دانم چطوری از راه‌اندازی سامانه اتصال به اینترنت یا (GPRS) و پیام چند رسانه‌ای (MMS) برایتان بگویم. معلوم است به تیغ شخصی بودن موبایل و قابلیت دسترسی و جابه‌جایی آسان و استفاده از این خدمات در جای جای حوزه آنتن‌دهی و به تبع آن كاهش نظارت خانواده‌ها بر این مسئله، بحث به ناكجا آباد سیر خواهد كرد. بر كسی پوشیده نیست كه در جهت نیل به ناكجا آباد و سرعت گرفتن در این مسیر، رایگان كردن این دو خوش‌خدمتی به خلق (MMS / GPRS) نقش غیرقابل انكاری داشته است. همین وسط‌ها یادم نیست حدوداً كجا بود كه فناوری بلوتوث با امكان ارسال سریع‌تر و ارتباط كامل‌بین دو گوشی همراه میسر شد و با اقبال و استقبال وسیعی روبرو گردید. عده‌ای هم كم‌كم با اعتیادی بودن این مسائل با تب شدید اعتیاد روبرو شدند. حداقل می‌توان قطع داشت كه اینترنت (GPRS) با هدف سودآوری رایگان شد تا اعتیادآور شود ولی سامانه‌های پیامك و تماس با مادون قرمز و بلوتوث بدون هدف اعتیاد‌آور شدند. تا انتها با ما همراه باشید تا فناوری‌ها هركدام توضیح داده شود و ابتدا امكانات و بعد پیامدهای آن امكانات و ویژگی‌ها در قالبی طنز‌آمیز به محضر شریفتان ارائه شود. 1) پیامك (SMS): شاید بین ماها رسم این باشد كه پیامك مثل سلام است و جواب دادن آن هم به تبع این شباهت و نگرش، واجب و لازم است. اما در اصل پیامك با هدف ارتباط متنی بین فردی و برای تعامل میان افراد اختراع و بنا شده است. این وسط عده‌ای شناگر ماهر (اعم از قورباغه، هشت‌پا، هشت دست، كورماهی، كرماهی،‌ خرماهی و ...) با زیرآبی رفتن به عمق این مسئله باعث ایجاد مشكلاتی شده‌اند كه به آنها اشاره می‌شود. و ابتدا ویژگی‌ها: الف) قابلیت ارسال گروهی ب) قابلیت ارسال ناشناس (برخی گوشی‌ها یا اپراتور‌ها این امكان را می‌دهند كه شما با نام مستعار یا بدون نام پیامك ارسال كنید و البته این امكان كاربران برای اینترنت هم وجود دارد.) نتایج: استفاده برای شركت‌های تبلیغاتی گروه‌های خبری، مسابقات، شایعه پراكنی‌ها، تخریب‌چی‌های شخصیت‌، مزاحمین اپراتوری خصوصی جهت اعلام اتمام مانده حساب و یا طرح‌های تشویقی و راه رفتن روی اعصاب. مزاحمت برای نوامیس و دوستان (به مقدار لازم) كلاهبرداری و كلاه‌گذاری بر سر بینوایان و در شیشه كردن خونشان از بین بردن وحدت ملی و مذهبی از طریق باگانگان و بیگانگان و نیز ارسال پیامك‌‌های كذب و دروغ تهدیدهای جانی، مالی، ناموسی برهم زدن روابط دوستی، خانوادگی، فامیلی و ... از طریق اشخاص ثالث، رابع، خامس و ... به جیب زدن منافع كثیر توسط متولیان ناشناخته امور تبلیغات كه اغلب آن طرف آب یا در وسط آب گل‌آلود مشغول آب‌تنی هستند. تهاجمات و شبیخون‌های ملی، مذهبی و فرهنگی در كشور توسط باندهای خلافكار و غلاف‌كار از شیطان‌پرست تا باگانگان و بیگانگان اعم از غربی و شرقی، جنوب غربی در پاره‌ای اوقات با مه رقیق صبحگاهی و غبار محلی سرقت اطلاعات خصوصی شامل عكس‌ها‌‌، گرافیك‌ها، ‌پیام‌های متنی، پیامك‌های تصویری، یادداشت‌ها، مخاطبان و یا سایر اطلاعات لازم برای هرگونه خرابكاری و دستكاری و پا كاری كه دلتون بخواهد (اشتباه نشه كه علاوه بر بلوتوث بالاخره این امكان برای پیامك‌ها هم به وجود آمد و كلیه عزیزان خلافكار و غلاف‌كار در جریان این خوش‌ خبری باشند.) تا یادم نرفته این نكته رو بگم: همان طور كه یك نكته علمی، اخلاقی، مذهبی و ... از شما منتقل شود و با نشر آن از شما به یادگار بماند برای شما باقیات الصالحات خواهد بود، ارسال یك پیام هم اگر مفید،‌علمی، اخلاقی، مذهبی و خلاصه صالح باشد (مثل حدیث، نكته اخلاقی، سخن علما، آیه قرآن، نكته بزرگان و یا حتی یك تجربه شخصی موفق) می‌تواند برای شما باقیات‌الصالحات باشد و بلكه یك سنت حسنه و صدقه جاریه از شما برجای بماند و در مقابل هم هست، یعنی اگر خدای نكرده دست شما دكمه ارسال یك پیام غیراخلاقی، غیرمذهبی،‌ توهین‌آمیز، غیرشرعی و یا عرفی را فشرد، قطع داشته باشید كه اگر شخص دریافت كننده آن را برای شخص دیگری ارسال نماید این سنت سیئه‌ای از شما خواهد ماند و به قولی حتی اگر شما تولید كننده این پیام نباشید و تنها ناقل آن باشید یادتان نرود كه سنت سیئه‌ای در كار است، باقیات السیئات برای شما نشود و رشته گناه و بدی را حتی‌الامكان قبل از اتصال قطع كنید. به یاد داشته باشیم كه دروغ حتی به شوخی هم دروغ است و البته با شوخی تركیب شده و تشخیص قدری مشكل‌تر شده است. همین طور است در مورد گناهانی كه از طریق این چاقوی دوكاره (موبایل) منتقل می‌شود كه شناخت آنها به مراتب دشوار تر بوده و نیاز به تامل بیشتری دارد. از باب تذكر به برخی اشاره می‌كنیم: (غیبت، دروغ،‌ تهمت، اشاعه فحشا، سخن چینی، ریختن آبروی مومن، فحاشی، طعنه و زخم‌زبان، نیرنگ و فریب و هر آنچه كه شما بتوانید به آن اضافه كنید) نكته1 : به دلیل اینكه در ارسال پیام با مخاطب رو در رو اصطلاحاً (FACE TO FACE) نیستیم و شاید این یك مزیت خواهد بود تا برای انتقال بهتر پیام با فرصت و تامل بیشتری پیام خود را منتقل نماییم، روی آنها فكر كنیم و بعد ارسال كنیم. اما گاهی از اوقات حواسمان تنها به جواب دادن و به اصطلاح (Reply) پیام است و مخاطب را فراموش می‌كنیم یا حتی همان ارسال را هم فراموش می‌كنیم و این فراموشی را هنگامی در می‌یابیم كه پیام برای شخصی ارسال شده و پیام دریافت شخص ثالث یا اصطلاحاً (Deliver) شدن آن به گوشی ما می‌رسد یا گاهی جواب تذكر دهنده و یا بعضا تند و حاوی انزجار و عصبانیت شخص دریافت‌كننده را بعد از دقایقی پیرو پیام نسنجیده خود دریافت می‌كنیم. پس بنابراین حواسمان باید خیلی جمع باشد كه پیامی از دست ما فرار نكند و تمامی پیام‌ها را با تعقل و تامل ارسال كنیم و از روی احساسات بلكه از روی برداشت‌های آنی و نسنجیده ارسال نكنیم. از دیگر مضرات یا عواقب پیامك می‌توان به كاهش روابط عاطفی و چهره به چهره (face to face) یا حداقل كلامی و میان فردی اشاره كرد، گرچه نفس تماس تلفنی خود به تنهایی كاهش این روابط را در پی خواهد داشت. 2) بلوتوث: از مزایای بلوتوث می‌توان به برد یا مسافت كوتاه اتصال آن اشاره كرد و لذا مضرات دریافت و ارسال از راه دور و از خارج مرزهای آبی و خاكی و هوایی را نخواهد داشت. اما به دلیل ارسال سریع‌تر اطلاعات از طریق آن و نیز تنوع پیام‌ها و محتواها و در دسترس بودن آن در مقایسه با سایر رقیبان اینفرارد و پیام متنی طرفداران و علاقه‌مندان خاص و بلكه بیشتری را به خود اختصاص داده است. بدیهی است گوشی‌های زغالی و از رده خارج خیال ما را از این بابت راحت می‌كنند و جای هیچ نگرانی برای آنها متصور نیست. قابلیت‌ها: قابلیت‌ تغییر نام و نشان و رنگ (بوقلمون‌وار) قابلیت ارسال با سرعت بیشتر در مقایسه با اینفرارد و پیامك مثلا برای ارسال 2000 خط از طریق پیامك: حدودا 3 سال از طریق اینفرارد: حدودا 3 ساعت از طریق بلوتوث: حدودا 3 سوت یا كمتر، زمان لازم است. تنوع پیام اعم از آهنگ، فیلم،‌ عكس و بازی 3) فناوری GPRS و MMS: این دو فناوری چون با سامانه اینترنت همراه هستند قطعا هرچه در مورد آن گفته شود یا معطوف‌ به مضرات اینترنت خواهد بود یا اینكه بعدا موجب فتح باب شده و بدآموزی دارد كه به همین اندازه بسنده می‌كنیم. (و بلكه طرح در مباحث جداگانه‌ای را می‌طلبد) 4) Gpsیا سیستم موقعیت‌یاب جغرافیایی: كه به نظر می‌رسد هر آنچه گفته شود چندان مضرت به شمار نمی‌آید همین قدر كه امكان یافتن موقعیت تلفن همراه در هر زمان و مكانی حتی بدون اجازه شما امكان دارد و نیز امكان جاسوسی هم از این طریق بعید به نظر نمی‌رسد. 5) مكالمات تلفنی: از دایره بحث ما تقریباً خارج است. اما به دلیل اینكه عده‌‌ای به دلیل اشعه‌های مضر و مختل كننده اعصاب و روان دچار سرطان و حتی فوت شده‌اند (احتمالاً زیادی توی گوشی فوت كرده‌‌اند و بر اثر آن فوت كرده‌‌اند) بهتر آن است كه كمتر با تلفن‌همراه تماس تلفنی برقرار شود و بیشتر از تلفن‌ثابت در این مورد استفاده شود. 6) سیم‌كارت: امكان كپی‌برداری از سیم‌كارت و تخلیه شماره‌های تماس و پیام‌ها و همچنین امكان جاسوسی، مادامی كه شما موبایل را خاموش نكرده‌اید یا حتی باتری را از آن جدا ننموده‌اید. نكته قابل توجه دیگر این است كه اپراتورهایی كه سیم كارت را بدون سند ارائه می‌كنند مورد علاقه شدید كلاهبرداران و متواریان هستند و این اخطار جدی و مهمی برای آنها به شمار می‌آ‌ید. نكته سیم‌كارت‌های سوخته را دور نریزید (روی سیم‌كارت‌های سوخته می‌توانید پیام و شماره تلفن ذخیره كنید حتی گوشی‌های زغالی و دودی را می‌توانید با آنها راه‌اندازی كنید.) بنده حقیر در پایان از تمامی كسانی كه به نحوی این مقاله را می‌خوانند تقاضا د ارم این چند كلام حرف از ته دل را به دوستان، اقوام، خانواده و خودشان تذكر بدهند شاید این مطالب تنها چكیده‌‌ای از واقعیت باشد حتما شما هم درحین خواندن این مقاله مطالب جدید یا قضایایی را در این موارد به خاطر آورده باشید كه برای خود یا اطرافیان‌تان اتفاق افتاده باشد. لذا بحث كاملاً جدی بود و مشكل واقعا بزرگ و امیدوارم خداوند عواقب ما را ختم به خیر بگرداند و از آفات و بلیات زمانه در امان بدارد الهی لا تكلنا الی انفسنها طرفه عین اجراً، خدایا ما را لحظه‌ای حتی به اندازه یك چشم به همزدن به خودمان وامگذار. منبع: روزنامه رسالت پنج‌شنبه 16آبان‌ماه1387 http://www.ecell.ir/article/000986.php http://www.ecell.ir/article/000986.php علی دهقان‌ Thu, 06 Nov 2008 12:30:46 +0330 مترجم: سعید حاجبی نویسنده: اولگا خاریف در "بیزینس ویک" پزشكان می‌گویند در مورد اثرات بلندمدت استفاده از گوشی تلفن‌همراه باید مطالعه‌ای گسترده انجام شود. در روز 25 سپتامبر (3مهر)، در حالی‌كه بسیاری از قانون‌گذاران سرگرم مناظره در مورد چگونگی روبه‌رو شدن با خطرات احتمالی بحران مالی بودند، تعدادی دیگر از قانون‌گذاران و پزشكان، در مورد یك خطر احتمالی دیگر، ابراز نگرانی می‌كردند: استفاده‌ی مداوم از گوشی‌های تلفن‌همراه. نتیجه‌ای كه آن‌ها گرفتند، این بود كه در این زمینه، پژوهش‌های بیشتری باید انجام شود، به‌ویژه در مورد كودكان. در طی یك استماع در كمیته‌ی كاخ سفید در مورد سیاست داخلی ایالات متحده، رونالد هربرمن (مدیر مؤسسه‌ی سرطان دانشگاه پیتسبرو) برای تفهیم بهتر سخنان خود، از مدل‌های مغز استفاده كرد. او به توضیح در مورد مدل مغز یك فرد بالغ و یك كودك پنج‌ساله كه هر یك از آن‌ها از گوشی تلفن‌همراه استفاده می‌كنند، پرداخت. هربرمن گفت تشعشع گوشی تلفن‌همراه، تقریباً دو اینچ به مغز فرد بالغ نفوذ می‌كند، اما نفود آن در مغز یك بچه، از مركز مغز هم گذر می‌كند. او اظهار كرد: «من نمی‌توانم به این كمیته بگویم كه گوشی‌ها خطرناك هستند، اما قطعاً می‌توانم بگویم كه نامطمئن هستند.» (هربرمن در ماه ژوئیه (تیر) در طی یك نامه‌ی داخلی از 3هزار كارمند خود خواست استفاده از تلفن‌همراه را در جمع خود و كودكانشان، محدود كنند.) او به كمیته گفت: « ما باید خیلی فوری یك مطالعه انجام دهیم تا بتوانیم به این پرسش پاسخ مناسبی بدهیم.» هیچ ارتباط قطعی‌ای دیده نشده هربرمن و بسیاری از پزشكان از كنگره می‌خواهند تا یك مطالعه‌ی فراگیر تدارك ببینند تا مشخص شود كه آیا استفاده‌ی زیاد و بلندمدت از تلفن‌همراه سلامت كاربران، به‌ویژه كودكان را تهدید می‌كند یا نه. بررسی‌ای كه درماه ژوئیه و توسط مؤسسه‌ی پژوهش بازار و مشاروه‌ای هریس اینتراكتیو روی بیش از 2هزار نوجوان انجام شد، نشان داد كه 17میلیون نوجوان، یا 79درصد از آن‌ها، از تلفن‌همراه استفاده می‌كنند كه این میزان نسبت به سال 2005 میلادی 36درصد افزایش نشان می‌دهد. با این‌حال، پزشكان اذعان دارند كه مطالعات علمی هنوز رابطه‌ای قطعی میان استفاده از تلفن‌همراه و سرطان را مشخص نكرده است. با این وجود این پژوهش، استفاده‌ی طولانی‌مدت از تلفن‌همراه را آزمایش نكرده و این احتمال وجود دارد كه استانداردهای مورداستفاده برای معین‌كردن این كه چه چیزی می‌تواند معرف نشر امواج سالم باشد، باید سفت و سخت‌تر وضع شود. در واقع، سه مطالعه‌ی گسترده كه از سال 2000 منتشر شده‌اند، بیان می‌كند هیچ ارتباطی میان استفاده از تلفن‌همراه و انواع مشخصی از سرطان دیده نمی‌شود. سایت انجمن سرطان ایالات متحده مدعی است كه شواهد كنونی هیچ نشانی از رابطه‌ی میان استفاده از تلفن‌همراه و سرطان مغز ندارند. با وجود این، كسانی كه در این مطالعات شركت داشتند، به‌طور میانگین به‌مدت سه‌سال از تلفن‌همراه استفاده می‌کرده‌اند. هربرمن می‌گوید استفاده از تلفن‌همراه برای مدت‌زمان بیشتر، می‌تواند ریسك رشد انوع مشخصی از تومورها را افزایش دهد. او اظهار می‌كند: «به‌نظر می‌رسد این احتمال وجود دارد كه رشد سرطان مغز، به 10تا15 سال زمان نیاز داشته باشد.» اما استفاده‌ی گسترده از تلفن‌همراه در ایالات متحده، از دهه‌ی گذشته آغاز شده است. نتایج متناقض دارل ایسا (نماینده ایالت كالیفرنیا) می‌گوید دست‌كم 15سال است كنگره ایالات متحده مسأله‌ی قرارگیری در معرض امواج را مورد بررسی قرار نداده است. همچنین دیوید كارپیتر (مدیر مؤسسه‌ی سلامت و محیط‌زیست در دانشگاه آلبانی) می‌گوید از دهه‌ی 90 میلادی شاهد هیچ مطالعه‌ی گسترده‌ای در ایالات متحده در مورد اثرات استفاده از تلفن‌همراه روی سلامت افراد نبوده‌ایم. مطالعات انجام‌شده در خارج از ایالات متحده، نتایج ضدونقیضی نشان می‌دهند. بنابر مطالعه‌ای كه در سال 2006 و در مؤسسه‌ی ملی سوئد برای زندگی كاری انجام شد، كاربران پراستفاده، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار دارند. اما این بررسی بر مبنای فناوری بی‌سیمی است كه اكنون از رده خارج است. یك بررسی تازه‌تر در اسكاندیناوی، نشان می‌دهد كه هیچ رابطه‌ای میان سرطان و استفاده از تلفن‌همراه وجود ندارد. نتایج یك مطالعه‌ی بین‌المللی كه زیر نظر آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان انجام گرفته نیز قرار است در اواخر سال 2008 منتشر شود. برخی از متخصصان می‌گویند ایالات متحده افزون بر انحام پژوهش‌های بیشتر، باید به تعریف دوباره‌ی سطوح قابل قبول نشر تشعشع بپردازد. استاندارهای كنونی كه مؤسسه‌ی مهندسان برق و الكترونیك آن‌ها را وضع كرده و نظارت بر آن‌ها بر عهده‌ی كمیسیون ارتباطات فدرال است، از سال 1997 اجرا نشده‌اند، یعنی زمانی كه بیشتر امریكایی‌ها اصلاً‌ تلفن‌همراه نداشتند. بنابر گزارشی كه در ماه اوت (مرداد) 2007 توسط یك گروه بین‌المللی از پژوهشگران منتشر شد، استانداردهای كنونی برای امنیت عمومی ناكافی هستند و نمی‌توانند از سلامت جامعه محافظت كنند. گروه CTIA كه نماینده‌ی شركت‌هایی همچون AT&T و اسپرینت نكستل است، از تصدیق كردن این نظرها خودداری كرد. جو فارن (سخنگوی CTIA) می‌گوید: «در این مورد، یك توافق جمعی در جامعه‌ی علمی جهانی وجود دارد و پژوهش علمی منتشرشده هیچ ارتباطی میان استفاده از بی‌سیم و سرطان نشان نمی‌دهد.» اما پزشكان و نمایندگان می‌گویند این واكنش مانع از آن نمی‌شود كه بررسی‌های علمی بیشتری در این زمینه انجام نگردد. وب‌سایت اداره‌ی غذا و داروی ایالات متحده بیان می‌كند: «عموماً نظر بر این است كه برای مشخص كردن اثرات استفاده از تلفن‌همراه، پژوهش انجام شود؛ خواه این اثرات خطرناك باشند یا نه.» منبع: هفته‌نامه عصرارتباط شماره282 http://www.ecell.ir/article/000836.php http://www.ecell.ir/article/000836.php سعید حاجبی Sun, 02 Nov 2008 09:27:10 +0330 مهدی قربانزاده همگام با ظهور، توسعه و رونق تولید و شکوفایی تجارت مدرن، روش ها ی معرفی و تبلیغ محصولات و خدمات به شدت دستخوش تحولاتی چشمگیر گردید. نیاز به بهره گیری از متدهای کارآمد در معرفی شایسته و بازار گستر محصولات تولیدی کمپانی های بزرگ با تشدید ضرب آهنگ پیشروی جهان به سوی افزایش تولید و تجاری سازی محصولات ، باعث گردید تا تدابیر ویژه ای جهت تاسیس و سازماندهی استراتژیک واحدهای بازاریابی از سوی مدیران شرکت ها اتخاذ گردد. اززمان اجرای اولین کمپین های تبلیغاتی- اطلاع رسانی تا به امروز، شرکت ها به جهت معرفی و گسترش محصولات و خدماتشان از ابزارها و رسانه های گوناگون سمعی و بصری بهره گرفته اند که در این میان، تیزرهای تصویری، آگهی های مطبوعاتی و بیلبوردهای تبلیغاتی بیش از سایر گزینه ها تا کنون مورد استفاده و استقبال آنها قرار گرفته است. در این راستا سالیانه بودجه های هنگفتی برای اینگونه تبلیغات صرف می شود. تبلیغات و اطلاع رسانی در کسب و کار امروز به جزئی لاینفک از واحدهای اقتصادی مبدل شده به گونه ای که بقاء و تداوم هر تجارتی تا حدود زیادی به موفقیت و یا عدم موفقیت فعالیت های اطلاع رسانی، بازاریابی، بازارسازی و تبلیغاتی محصولات آن واحد بستگی مستقیم دارد. اگر رسانه های موجود اطلاع رسانی را صرف نظر از نوع تجاری و یا غیر تجاری به طور عمده سه گروه صوتی-تصویری، محیطی و مطبوعاتی تقسیم نموده و ازسوی دیگر بازار تقاضا برای اطلاع رسانی را در نظر بگیریم به این نتیجه می رسیم که تقاضا برای رسانه های مورد درخواست با عرضه آن تناسب عادلانه ای ندارد. این روند باعث آن گردیده تا حجم انبوهی از تبلیغات رنگارنگ و گوناگون درمعرض دیدگان مخاطبان عام قرار گرفته وآنها را در جبهه ی جنگی نابرابر و تمام عیار قراردهند. آگهی های تبلیغاتی در انواع ساختارها و سوار بر انواع رسانه ها، میهمان همیشگی زندگی روزمره انسان معاصرشده اند. این موضوع از دیدگاه اطلاع رسانی وارائه آگاهی در گزینش محصول سازگار با نیازهای مخاطب، بسیار سودمند است اما نباید نیاز و دلبستگی انسان به تنوع و تازگی را فراموش کرد. پنجره های گشوده شده در افق رسانه ها و روش های نوین اطلاع رسانی، می تواند خلا نبود نشاط و طراوت در اطلاع رسانی را به زیباترین شکل ممکن برطرف سازد. لزوم ایجاد تحول در این صنعت روزبه روز بیشتر احساس می شود و خبرگان و متفکران اطلاع رسانی را برآن داشته تا به مدد فناوری های جدید ارتباطات و خلق و آفرینش ابزارها و رسانه های بکر،از زوایایی بدیع، دروازه هایی به سوی آگاهی بر مخاطبان بگشایند تا دراین قیل وقال نخ نمای تکراری، برایشان اشتیاق،شور، علاقه و حمایت به ارمغان بیاورد. آری، سالهاست که شیپور جنگ تبلیغات یا به تعبیر بهتر "ترغیب به انتخاب" نواخته شده و شرکت های تبلیغاتی گرداگرد این میدان، مخاطبان را بی مهابا آماج شلیک های تبلیغاتی خود قرار داده اند ! اینجا همان آوردگاه ارائه اطلاعات به مخاطبان است که طرف پیروز این میدان را برخورداری از قوای متخصص و آزموده، جنگ افزارهای دقیق و پیشرفته و نقشه ای برنامه ریزی شده تعیین خواهد نمود. بهانه این جنگ ترغیب به انتخاب و جنگ افزار های آن رسانه ها و گلوله های آن همان محتوای تبلیغاتی-اطلاع رسانی است!.قوای نظامی کارشناسان و کمپین های تبلیغاتی همان نقشه های تاکتیکی جنگی هستند(از لحاظ لغوی نیز در زبان انگلیسی Campaign به معنی يك‌ رشته‌ عمليات‌ جنگي ‌و یا لشكركشي‌ می باشد که مزیدی بر علت است) بررسی وکاوش در نتایج بزرگترین نبردهای تاریخ خود موید این نکته است که برخورداری از قوایی کارآزموده، نقشه و برنامه ای دقیق، جمع آوری اطلاعات از دشمن و بهره گیری از مهمات و جنگ افزار های پیشرفته، مسلما سرنوشت پیروزمندانه ای را رقم خواهد زد. در یک نبرد نظامی طرفی که اطلاعات بیشتری از طرف مقابل دارد در هنگام حمله تمرکز و اقتدار لازم را جهت پیروزی دارد. در یک کمپین تبلیغاتی نیز رسانه و محتوایی که در تامین علایق، گرایش هاو نیازهای مخاطبان گوی سبقت را از رقبای هم جنس خود برباید با استقبال بیشتری مواجه خواهد شد. پویایی محتوای کمپین تبلیغاتی و ایجاد نشاط و تازگی در" تجربه ی برند" (Brand Experience) در ذهن مخاطبان از جمله پارامترهای پیروزی در جبهه "جنگ متقاعد سازی" می باشند. زوایای دقیق شلیک(اطلاع رسانی هدفمند)، جنگ افزارهای مدرن ( رسانه های اطلاع رسانی پیشرفته) ، متخصصان مجرب(نیروی ارتش) و نقشه دقیق حمله( کمپین اطلاع رسانی موثر) اصول مشترک پیروزی در جنگ های نظامی و تبلیغاتی هستند. حال باید جستجو کرد و ارتش اطلاع رسانی- تبلیغاتی مجهز و مدرنی بر پایه این اصول تشکیل داد که همواره در سایه حمایت، دلگرمی و وفاداری حامیان(مخاطبانش) پیروز میدانهای نبرد باشد. ظهور امپراتوري همراه تلفن همراه با گذشت چند سال از زمان ابداع به يكي از كاربردي ترين ابزارهاي ارتباطي، شخصي و كاري مبدل و به سرعت به چندين تكنولوژ‍ي كاربردي مجهز شد و روال توسعه در امکانات این ابزار نوین هر روز تكرار مي شود و نمی توان پايانی براي آن متصور شد. اکثریـت قریب به اتـفاق بزرگسالان از تلفن های همراه استفاده های گوناگون می کنند، نوجوانان و گهگاه کودکان دست کم هر کدام یک خط تلفن همراه دارند . در حال حاضر هندوستان و چین به ترتیب از بالاترین میزان رشد تعداد کاربران تلفن همراه در دنیا برخوردارمی باشند. دسترسی آسان به انواع سیم کارت ها و شارژکارت های اعتباری از مهم ترین عواملی است که منجر به این رشد سریع شده است. در زمانی کمتر از بیست سال، گوشی های همراه از پدیده ای نادر و گران قیمت به ابزاری به نسبت ارزان و مورد استفاده عموم اقشار مردم تبدیل شده است. امروزه در بسیاری از کشور ها تعداد مشترکین تلفن های همراه بیشتر از تعداد مشترکین خطوط ثابت است، هنگ کنگ بالاترین ضریب نفوذ تلفن همراه در جهان 125% را دارد. در حال حاضر ضريب نفوذ تلفن همراه در جهان 40 درصد و در ايران 38 درصد می باشد و طبق سخنان مهندس وحید صدوقی، مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار ،اين رقم در دو سال آينده به 80 در صد خواهد رسيد يعني تا سال 88 از هر 10 نفر ايراني 8 نفر از تلفن همراه استفاده خواهند كرد! با توجه به ضرايب در حال رشد نفوذ تلفن همراه در اکثر کشور ها و برقراری قریب الوقوع "شبکه ي جهانی تلفن همراه "، به نظر می رسد یک فرهنگ خاص استفاده از تلفن های همراه در سطح جهانی در حال شکل گیری می باشد که در آن به تلفن همراه به عنوان اصلی ترین ابزار در برقراری و گسترش ارتباطات کاری- اجتماعی توجه خواهد شد. پیدایش و گسترش نرم افزارهاي تجاري و اداري سازگار با تلفن همراه ،تطبيق سرويس هاي خدماتي با تلفن همراه و استقبال روز افزون از نرم افزارهاي آموزشي و سرگرم كننده به سرعت مي رود تا اين وسيله را به ابزار چند منظوره ی ارتباطي، اطلاع رساني، آموزشي، سرگرمي و... مبدل سازد. با اين اوصاف ديگر صرفا "تلفن همراه" ناميده نمي شود، پس چه نامي مناسب اين ابزار است!؟ مكاتبات همراه، آموزگار همراه، خاطرات همراه، تجارت همراه، سرگرمي همراه، تلويزيون همراه و ...! به موازات توسعه شبکه ها و اپراتورهای نسل جدید تلفن همراه، فراهم آوري محتواي مورد نياز جامعه مصرف كننده از اهميت زيادي برخوردار خواهد بود. اين برترين مزيت اين ابزار است كه با وزني ناچيز قادر است حجم زیادی از اطلاعات را در قالبهاي گوناگون ديداري، شنيداري، نرم افزاري در خود ذخيره كرده و به راحتي و به هر تعداد آنها را با ديگران به اشتراك بگذارد. اهميت تلفن همراه اهمیت این ابزار ارتباطی با کمی تامل و تعمق در این چشم اندازها درک می شود: *امروزه تقريبا برايمان قابل باور نيست كه شخصي تلفن همراه نداشته باشد. *هيج مساله اي به اندازه ی جا گذاشتن تلفن همراه، ما را عصباني و مضطرب نخواهد كرد. *هر روز بارها و بارها و به بهانه هاي گوناگون گوشي خود را وارسي كرده و به صفحه نمايش آن نظري مي اندازيم. *بخشي از دغدقه هاي هزينه اي اكثر مردم، بلاخص جوانان به خريد مدل هاي جديدتر(و با امكانات بيشتر) تلفن همراه اختصاص دارد. نتيجتا مي توان تلفن همراه را «ابزار درجه يك چند منظوره ارتباطي انسان امروزي» ناميد یا به تعبیری محبوب ترين، ارزشمند ترين و شخصي ترين وسيله ي ارتباطي وي. حال اگر بتوان با استفاده از سامانه ای مدرن ، يكپارچه و چند منظوره با صاحبان اين ابزار به شكلي نوين و جذاب ارتباطي مستمر برقرار كرد ، اتفاق مباركي رخ خواهد داد كه نتايج پربار آن در عرصه هاي گوناگون اطلاع رساني، تبليغات و فرهنگ سازي به زيباترين و كاربردي ترين شكل ممكن متبلور خواهد شد. تلفن همراه همان ارتش ارتباطات است که به عنوان تیتر معرفی شده است.یک ارتش منظم، منسجم، پیشرفته و از همه مهمتر یک " ارتش یک نفره" ، ارتشی مسلح به چندین جنگ افزار(رسانه) مدرن، اطلاعات دقیق(شبکه های اینترنتی و مخابراتی و...) که در دقت شلیک به اهداف، ماندگاری، تاثیر مستقیم وعمیق آن، شکی بر جای نخواهد ماند که صنعت اطلاع رسانی و تبلیغات به مدد بکارگیری هوشمندانه از این "ارتش یک نفره اطلاع رسانی" دچارتحولات عظیمی در معادلات فعلی خود خواهد شد. دورنمایی از تحولات جديد • اطلاع رساني در حوزه هاي ملزومات زندگي شهري (تحقق دولت الکترونیک همراه) • تامين نياز جامعه به محتوای فرهنگي دیجیتالی مناسب (فرهنگ سازي همراه) • اطلاع رساني در مورد خدمات سازمانهاي دولتي و خصوصي (خدمات همراه) • انتشار اخبار و گزارشهاي اقتصادي مورد نياز مردم (اخبار همراه) • فراهم آوري امكانات سرگرم كننده( سرگرمي همراه) • امكان معرفي محصولات و خدمات شركت ها در قالب جدیدترین رسانه آنهم از طريق محبوب ترين ابزار شخصي و تحقق پديده اي بنام تبليغات همراه با قابليت به اشتراک گذاری آسان و بهره گیری از ظهور پديده اي نوين در صنعت تبليغات و اطلاع رساني تحت عنوان "تبليغات با امكان تكثير سلولي".(مانند آنچه كه در زيست شناسي به آن تقسيم سلولي اتلاق مي شود) • صرفه جویی در هزينه هاي عملياتي، نيروي انساني، حذف هزينه هاي گزاف در شیوه های اطلاع رساني رايج ( كاغذ، هزينه هاي چاپ و غیره) • ماندگاري و در دسترس بودن اطلاعات با قابليت اشتراك گذاري در کسری از دقیقه ! • در بحث تبليغات و اطلاع رساني كه ضامن بقاي شركت هاي موفق در بازار پر تلاطم رقابت مي باشد، درصد تاثير گذاري محتوای تبلیغاتی و ارسال مستقیم و جذاب پیام ترغیب به انتخاب محصول، به مخاطبان از اهميتي ویژه ای برخوردار است كه خوشبختانه توسط این ارتش یک نفره ، اطلاع رساني به جذاب ترين شكل ممكن (عرضه چند رسانه اي محتوا) و از طريق شخصي ترين و مهمترين ابزار ارتباطی زندگي انسان امروزی (تلفن همراه) انجام مي شود. • مخاطب امروزی پيوسته در جستجوي تجربه روشهاي جديد برقراری ارتباط است و اين "ارتش یک نفره" پیروز مطلق این آوردگاه رقابت و کشمکش خواهد بود ضمن آنکه "تجربه برند" از طریق کمپین های تلفن همراه به زیباترین و جذاب ترین شکل ممکن رخ خواهد داد.پلتفورم های ارائه دهنده محتوای اطلاع رسانی- تبلیغاتی این "ارتش یک نفره" با توجه به جذابيت و تازگي روش ، به سرعت بر محبوبيت و مقبوليت آن خواهند افزود. آینده دستخوش تحولاتی عظیم در صنعت اطلاع رسانی و تبلیغات خواهد بود که نقطه سرآغازآن، بکار گیری هوشمندانه از "ارتش یک نفره ارتباطات" خواهد بود. منبع: ITanalyze http://www.ecell.ir/article/000019.php http://www.ecell.ir/article/000019.php مهدی قربانزاده Sun, 28 Sep 2008 15:44:26 +0330