علی دهقانمنشاوی
خواسته یا ناخواسته همه ما در عصر فناوری اطلاعات باید از ارتباطات بهرهمند شویم. یادم میاد اولین باری كه یك موبایل را جلوی چشمهای خودم و درون دستانم دیدم با همان سیمكارتهایی كه كاملاً و بدون جدا شدن از بدنه كارت، داخل موبایل گذاشته میشدند یعنی همان زمانهایی كه موبایلها همراه با سیمكارت بودند شاید بیش از ده سال از آن ماجرا نگذشته باشد آن موقعها اگر كسی موبایل داشت انگار همه عالم را یكجا خریده بود. قبلاً گمان عمومی این بود كه فقط هركسی پولدار هست از موبایل استفاده میكند اما الان گاهی اوقات مردم گمان میكنند اگر فلان شخص موبایل ندارد به خاطر این است كه یا برای موبایلش منشی گرفت یا آنقدر پول دارد و مشغول شمردن آنهاست كه فرصت سر خاراندن ندارد چه رسد به جواب دادن موبایل. بعضیها معتقدند اولین خوبی موبایل در دسترس بودن آن است و برخی كه همان بعضی را شامل میشوند معتقدند كه اولین بدی موبایل در دسترس بودن آن است شاید هركس برای خود دلیلی داشته باشد كه از موبایل استفاده نكند اما خواهیم دانست كه دلایل دیگری هم وجود دارد كه ما از موبایل حداقل استفاده را داشته باشیم.
كمكم روزگار این طور رقم خورد كه سیمكارتها برای موبایل فروخته شدند. تازه آن موقعها گوشیها یا زغالی بودند یا گازوئیلی مثل امروز نفتی و گازی نشده بودند. حافظه موبایلها كمكم بالاتر رفت و موبایلها با فناوری مادون قرمز یا «infrared» قادر به ارتباط از نوع نزدیك شدند. چند سال بعد با ورود ایرانسل به جمع اپراتورهای مخابراتی و با ارزان شدن سیمكارت به واسطه تبلیغات وسیع و سیمكارتهای اعتباری ایرانسل و همچنین تالیا، هر آدم آسیبپذیری هم مجهز به یك دستگاه موبایل شد و تقریبا از همان زمانها رسم ارزانتر بودن سیمكارت از گوشی مد شد.
رفته رفته هركجا مینشستی انگار همه دور و بریها موبایلدار شده بودند و یك دفعه بشر به این فكر فرو رفت كه چه خوب است عیدها برای رفقا و فكوفامیل بهجای عید دیدنی یك پیامك ناقابل نثار كرده و او را به خیر و جانش هم به سلامت. این طور بود كه هركس هر رفیقی و فامیلی كه داشت یا نداشت در لیست ارسال پیامك خود اضافه كرد و با فشار دادن یك كلید كلی حال و احوال و روبوسی میكرد و از آن حوالی و حواشی بود كه پیامكهای تصویری هم بازار خودشان را پیدا كردند. گذشته از پیامكهای تصویری سیل عظیمی از جكها، جفنگها و چه بسا چرتوپرت جات و از این قبیل به سمت گوشیها سرازیر شد و راه خوبی هم بود كه عدهای این وسط یك شنای حسابی كرده باشند و با شنا در آب گلآلود هم آشنا شوند كه برخی هم اصطلاحاً در فاضلابهای غیربهداشتی شنا كردند و آفتزده شدند. بگذریم از آمارهای نجومی از سیل فاضلابهای پیامكی. نمیدانم چطوری از راهاندازی سامانه اتصال به اینترنت یا (GPRS) و پیام چند رسانهای (MMS) برایتان بگویم.
معلوم است به تیغ شخصی بودن موبایل و قابلیت دسترسی و جابهجایی آسان و استفاده از این خدمات در جای جای حوزه آنتندهی و به تبع آن كاهش نظارت خانوادهها بر این مسئله، بحث به ناكجا آباد سیر خواهد كرد. بر كسی پوشیده نیست كه در جهت نیل به ناكجا آباد و سرعت گرفتن در این مسیر، رایگان كردن این دو خوشخدمتی به خلق (MMS / GPRS) نقش غیرقابل انكاری داشته است. همین وسطها یادم نیست حدوداً كجا بود كه فناوری بلوتوث با امكان ارسال سریعتر و ارتباط كاملبین دو گوشی همراه میسر شد و با اقبال و استقبال وسیعی روبرو گردید. عدهای هم كمكم با اعتیادی بودن این مسائل با تب شدید اعتیاد روبرو شدند. حداقل میتوان قطع داشت كه اینترنت (GPRS) با هدف سودآوری رایگان شد تا اعتیادآور شود ولی سامانههای پیامك و تماس با مادون قرمز و بلوتوث بدون هدف اعتیادآور شدند.
تا انتها با ما همراه باشید تا فناوریها هركدام توضیح داده شود و ابتدا امكانات و بعد پیامدهای آن امكانات و ویژگیها در قالبی طنزآمیز به محضر شریفتان ارائه شود.
1) پیامك (SMS): شاید بین ماها رسم این باشد كه پیامك مثل سلام است و جواب دادن آن هم به تبع این شباهت و نگرش، واجب و لازم است. اما در اصل پیامك با هدف ارتباط متنی بین فردی و برای تعامل میان افراد اختراع و بنا شده است. این وسط عدهای شناگر ماهر (اعم از قورباغه، هشتپا، هشت دست، كورماهی، كرماهی، خرماهی و ...) با زیرآبی رفتن به عمق این مسئله باعث ایجاد مشكلاتی شدهاند كه به آنها اشاره میشود.
و ابتدا ویژگیها:
الف) قابلیت ارسال گروهی
ب) قابلیت ارسال ناشناس (برخی گوشیها یا اپراتورها این امكان را میدهند كه شما با نام مستعار یا بدون نام پیامك ارسال كنید و البته این امكان كاربران برای اینترنت هم وجود دارد.)
نتایج:
استفاده برای شركتهای تبلیغاتی گروههای خبری، مسابقات، شایعه پراكنیها، تخریبچیهای شخصیت، مزاحمین اپراتوری خصوصی جهت اعلام اتمام مانده حساب و یا طرحهای تشویقی و راه رفتن روی اعصاب.
مزاحمت برای نوامیس و دوستان (به مقدار لازم)
كلاهبرداری و كلاهگذاری بر سر بینوایان و در شیشه كردن خونشان
از بین بردن وحدت ملی و مذهبی از طریق باگانگان و بیگانگان و نیز ارسال پیامكهای كذب و دروغ
تهدیدهای جانی، مالی، ناموسی
برهم زدن روابط دوستی، خانوادگی، فامیلی و ... از طریق اشخاص ثالث، رابع، خامس و ...
به جیب زدن منافع كثیر توسط متولیان ناشناخته امور تبلیغات كه اغلب آن طرف آب یا در وسط آب گلآلود مشغول آبتنی هستند.
تهاجمات و شبیخونهای ملی، مذهبی و فرهنگی در كشور توسط باندهای خلافكار و غلافكار از شیطانپرست تا باگانگان و بیگانگان اعم از غربی و شرقی، جنوب غربی در پارهای اوقات با مه رقیق صبحگاهی و غبار محلی
سرقت اطلاعات خصوصی شامل عكسها، گرافیكها، پیامهای متنی، پیامكهای تصویری، یادداشتها، مخاطبان و یا سایر اطلاعات لازم برای هرگونه خرابكاری و دستكاری و پا كاری كه دلتون بخواهد (اشتباه نشه كه علاوه بر بلوتوث بالاخره این امكان برای پیامكها هم به وجود آمد و كلیه عزیزان خلافكار و غلافكار در جریان این خوش خبری باشند.)
تا یادم نرفته این نكته رو بگم: همان طور كه یك نكته علمی، اخلاقی، مذهبی و ... از شما منتقل شود و با نشر آن از شما به یادگار بماند برای شما باقیات الصالحات خواهد بود، ارسال یك پیام هم اگر مفید،علمی، اخلاقی، مذهبی و خلاصه صالح باشد (مثل حدیث، نكته اخلاقی، سخن علما، آیه قرآن، نكته بزرگان و یا حتی یك تجربه شخصی موفق) میتواند برای شما باقیاتالصالحات باشد و بلكه یك سنت حسنه و صدقه جاریه از شما برجای بماند و در مقابل هم هست، یعنی اگر خدای نكرده دست شما دكمه ارسال یك پیام غیراخلاقی، غیرمذهبی، توهینآمیز، غیرشرعی و یا عرفی را فشرد، قطع داشته باشید كه اگر شخص دریافت كننده آن را برای شخص دیگری ارسال نماید این سنت سیئهای از شما خواهد ماند و به قولی حتی اگر شما تولید كننده این پیام نباشید و تنها ناقل آن باشید یادتان نرود كه سنت سیئهای در كار است، باقیات السیئات برای شما نشود و رشته گناه و بدی را حتیالامكان قبل از اتصال قطع كنید.
به یاد داشته باشیم كه دروغ حتی به شوخی هم دروغ است و البته با شوخی تركیب شده و تشخیص قدری مشكلتر شده است. همین طور است در مورد گناهانی كه از طریق این چاقوی دوكاره (موبایل) منتقل میشود كه شناخت آنها به مراتب دشوار تر بوده و نیاز به تامل بیشتری دارد. از باب تذكر به برخی اشاره میكنیم: (غیبت، دروغ، تهمت، اشاعه فحشا، سخن چینی، ریختن آبروی مومن، فحاشی، طعنه و زخمزبان، نیرنگ و فریب و هر آنچه كه شما بتوانید به آن اضافه كنید)
نكته1 : به دلیل اینكه در ارسال پیام با مخاطب رو در رو اصطلاحاً (FACE TO FACE) نیستیم و شاید این یك مزیت خواهد بود تا برای انتقال بهتر پیام با فرصت و تامل بیشتری پیام خود را منتقل نماییم، روی آنها فكر كنیم و بعد ارسال كنیم. اما گاهی از اوقات حواسمان تنها به جواب دادن و به اصطلاح (Reply) پیام است و مخاطب را فراموش میكنیم یا حتی همان ارسال را هم فراموش میكنیم و این فراموشی را هنگامی در مییابیم كه پیام برای شخصی ارسال شده و پیام دریافت شخص ثالث یا اصطلاحاً (Deliver) شدن آن به گوشی ما میرسد یا گاهی جواب تذكر دهنده و یا بعضا تند و حاوی انزجار و عصبانیت شخص دریافتكننده را بعد از دقایقی پیرو پیام نسنجیده خود دریافت میكنیم.
پس بنابراین حواسمان باید خیلی جمع باشد كه پیامی از دست ما فرار نكند و تمامی پیامها را با تعقل و تامل ارسال كنیم و از روی احساسات بلكه از روی برداشتهای آنی و نسنجیده ارسال نكنیم.
از دیگر مضرات یا عواقب پیامك میتوان به كاهش روابط عاطفی و چهره به چهره (face to face) یا حداقل كلامی و میان فردی اشاره كرد، گرچه نفس تماس تلفنی خود به تنهایی كاهش این روابط را در پی خواهد داشت.
2) بلوتوث:
از مزایای بلوتوث میتوان به برد یا مسافت كوتاه اتصال آن اشاره كرد و لذا مضرات دریافت و ارسال از راه دور و از خارج مرزهای آبی و خاكی و هوایی را نخواهد داشت. اما به دلیل ارسال سریعتر اطلاعات از طریق آن و نیز تنوع پیامها و محتواها و در دسترس بودن آن در مقایسه با سایر رقیبان اینفرارد و پیام متنی طرفداران و علاقهمندان خاص و بلكه بیشتری را به خود اختصاص داده است. بدیهی است گوشیهای زغالی و از رده خارج خیال ما را از این بابت راحت میكنند و جای هیچ نگرانی برای آنها متصور نیست.
قابلیتها:
قابلیت تغییر نام و نشان و رنگ (بوقلمونوار)
قابلیت ارسال با سرعت بیشتر در مقایسه با اینفرارد و پیامك
مثلا برای ارسال 2000 خط
از طریق پیامك: حدودا 3 سال
از طریق اینفرارد: حدودا 3 ساعت
از طریق بلوتوث: حدودا 3 سوت یا كمتر، زمان لازم است.
تنوع پیام اعم از آهنگ، فیلم، عكس و بازی
3) فناوری GPRS و MMS: این دو فناوری چون با سامانه اینترنت همراه هستند قطعا هرچه در مورد آن گفته شود یا معطوف به مضرات اینترنت خواهد بود یا اینكه بعدا موجب فتح باب شده و بدآموزی دارد كه به همین اندازه بسنده میكنیم. (و بلكه طرح در مباحث جداگانهای را میطلبد)
4) Gpsیا سیستم موقعیتیاب جغرافیایی: كه به نظر میرسد هر آنچه گفته شود چندان مضرت به شمار نمیآید همین قدر كه امكان یافتن موقعیت تلفن همراه در هر زمان و مكانی حتی بدون اجازه شما امكان دارد و نیز امكان جاسوسی هم از این طریق بعید به نظر نمیرسد.
5) مكالمات تلفنی: از دایره بحث ما تقریباً خارج است. اما به دلیل اینكه عدهای به دلیل اشعههای مضر و مختل كننده اعصاب و روان دچار سرطان و حتی فوت شدهاند (احتمالاً زیادی توی گوشی فوت كردهاند و بر اثر آن فوت كردهاند) بهتر آن است كه كمتر با تلفنهمراه تماس تلفنی برقرار شود و بیشتر از تلفنثابت در این مورد استفاده شود.
6) سیمكارت: امكان كپیبرداری از سیمكارت و تخلیه شمارههای تماس و پیامها و همچنین امكان جاسوسی، مادامی كه شما موبایل را خاموش نكردهاید یا حتی باتری را از آن جدا ننمودهاید. نكته قابل توجه دیگر این است كه اپراتورهایی كه سیم كارت را بدون سند ارائه میكنند مورد علاقه شدید كلاهبرداران و متواریان هستند و این اخطار جدی و مهمی برای آنها به شمار میآید. نكته سیمكارتهای سوخته را دور نریزید (روی سیمكارتهای سوخته میتوانید پیام و شماره تلفن ذخیره كنید حتی گوشیهای زغالی و دودی را میتوانید با آنها راهاندازی كنید.)
بنده حقیر در پایان از تمامی كسانی كه به نحوی این مقاله را میخوانند تقاضا د ارم این چند كلام حرف از ته دل را به دوستان، اقوام، خانواده و خودشان تذكر بدهند شاید این مطالب تنها چكیدهای از واقعیت باشد حتما شما هم درحین خواندن این مقاله مطالب جدید یا قضایایی را در این موارد به خاطر آورده باشید كه برای خود یا اطرافیانتان اتفاق افتاده باشد. لذا بحث كاملاً جدی بود و مشكل واقعا بزرگ و امیدوارم خداوند عواقب ما را ختم به خیر بگرداند و از آفات و بلیات زمانه در امان بدارد الهی لا تكلنا الی انفسنها طرفه عین اجراً، خدایا ما را لحظهای حتی به اندازه یك چشم به همزدن به خودمان وامگذار.
منبع: روزنامه رسالت پنجشنبه 16آبانماه1387
